{"id":4064,"date":"2023-03-14T15:15:32","date_gmt":"2023-03-14T12:15:32","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4064"},"modified":"2025-08-03T11:11:23","modified_gmt":"2025-08-03T08:11:23","slug":"kredi-genislemesi-enflasyona-yol-acar-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/kredi-genislemesi-enflasyona-yol-acar-mi\/","title":{"rendered":"Kredi Geni\u015flemesi Enflasyona Yol A\u00e7ar M\u0131?"},"content":{"rendered":"

Koronaya kar\u015f\u0131 kredi geni\u015flemesine gitmek<\/a> enflasyona yol a\u00e7ar m\u0131? Cevab\u0131m\u0131z, krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f a\u015famas\u0131 i\u00e7in hay\u0131r. Ekonomi y\u00f6netiminin iki amac\u0131 vard\u0131r: \u00dcretim kapasitesini korumak ve \u00fcretim kapasitesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek talebi olu\u015fturmak. Kredi geni\u015flemesi ile i\u015fletmeleri ayakta tutars\u0131n\u0131z ve onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 sat\u0131n alacak talebi olu\u015fturursunuz.<\/p>\n

Talep \u00fcretim kapasitesini a\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece enflasyonist etki ortaya \u00e7\u0131kmaz. \u0130ki ama\u00e7 ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda talep \u00fcretim kapasitesini a\u015fmaz ve enflasyon da artmaz. \u00d6ncelikle enflasyon nas\u0131l olu\u015fur, onu a\u00e7\u0131klamal\u0131y\u0131z. Enflasyon talep \u00fcretim kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fur. Burada dikkat edilmesi gereken, \u00fcretimi de\u011fil \u00fcretim kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fmas\u0131. Arz ve talep birbirine e\u015fittir. Ama \u00fcretici kapasitesini a\u015f\u0131p da \u00fcretim yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda fiyatlar\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc kapasite \u00fczerinde \u00fcretim yapmak maliyetleri art\u0131r\u0131r. Bu durumda yap\u0131lmas\u0131 gereken temelde \u00fcretim kapasitesinin \u00fczerinde bir talep olu\u015fturmamakt\u0131r. Bu c\u00fcmleden ilk etapta sadece talebin kontrol edilmesi gerekti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r. Halbuki \u00fcretim kapasitesini muhafaza etmek de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemli. \u00dcretim kapasiteniz d\u00fc\u015ferse talebi de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcrmek zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00dcstelik kapasite kal\u0131c\u0131 d\u00fc\u015ferse talebi de kal\u0131c\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrmek gerekir.<\/p>\n

\u00dcretim kapasitesinin kal\u0131c\u0131 d\u00fc\u015fmesi demek i\u015fletmelerin batmas\u0131 demektir. Enflasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan talep y\u00f6netiminden de \u00f6ncelikli olarak \u00fcretim kapasitesini muhafaza etmek gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kaybolan talep eski haline kolayca getirilir.<\/p>\n

Ancak batan bir \u015firketi tekrar kurmak \u00e7ok zordur<\/a>. \u015eirketler batarken varl\u0131klar\u0131 yok pahas\u0131na sat\u0131l\u0131r. Ama tekrar kurulaca\u011f\u0131 zaman \u00e7ok daha y\u00fcksek bir maliyetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Bu y\u00fczden enflasyonun kontrol\u00fc i\u00e7in birinci \u015fart \u00fcretim kapasitesini korumakt\u0131r.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek \u00fczerinden anlatal\u0131m. Bir ekonominin toplam \u00fcretim kapasitesi 100 TL olsun. Enflasyon olmamas\u0131 i\u00e7in bu ekonomide en fazla 100 TL talep olu\u015fmas\u0131 gerekir. 95 TL talep enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, 105 TL talep y\u00fckseltir.<\/p>\n

Peki 50 TL talep ne yapar? Cevap \u00e7ok ilgin\u00e7, enflasyonu \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, sonra kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde y\u00fckseltir. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc 50 TL talep kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015fletmelerin bir k\u0131sm\u0131 hayatta kalamaz, iflas eder veya kapan\u0131r. \u0130\u015fletmeler kapanana kadar enflasyonun \u00e7ok sert d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ancak talep 50\u2019de kalmaya devam ederse \u00fcretim kapasitesi de d\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. Diyelim ki kapasite 100\u2019den 80\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu ekonomide art\u0131k enflasyon s\u0131n\u0131r\u0131 80\u2019dir.<\/p>\n

Eskiden 100 TL \u00fczeri talep enflasyona yol a\u00e7arken bundan sonra 80 TL \u00fczeri talep enflasyona yol a\u00e7acakt\u0131r. Talebi 100\u2019e \u00e7ekince \u00fcretim de o noktaya gelir diye d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Maalesef \u00f6yle olmaz.<\/p>\n

\u00dcretim kapasitesini enflasyona yol a\u00e7arak artt\u0131rmaya kalkarsan\u0131z bir yerden sonra korkun\u00e7 bir enflasyona do\u011fru gidersiniz. Bu t\u00fcr denemeler T\u00fcrkiye\u2019de 2000\u2019lere kadar yap\u0131ld\u0131 ve asla m\u00fcspet bir netice al\u0131namad\u0131. Bu y\u00fczden \u00f6nce \u00fcretim kapasitesini art\u0131rmak zorundas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Kredi geni\u015flemesi ile i\u015fletmeler ayakta tutulursa \u00f6ncelikle \u00fcretim kapasitemizi koruyaca\u011f\u0131z. Tabi, talebi canland\u0131rmak i\u00e7in de kredi geni\u015flemesine gideriz. \u015eimdi kredi geni\u015flemesi ne zaman enflasyona yol a\u00e7ar, cevaplayabiliriz.<\/p>\n

100 TL \u00fcretim kapasitesi korundu\u011funda talebi 100 TL\u2019ye kadar \u00e7ekebiliriz. Talep 101 TL olan kadar enflasyonist etki s\u00f6z konusu olmaz. Enflasyonist etki s\u00f6z konusu olursa bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7ok basittir, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n tersini yapmak, kredileri bir miktar daraltmak. \u00a0Enflasyon hastal\u0131\u011f\u0131 gecikmeli tedavi edilebilir; ancak durgunluk i\u00e7in ayn\u0131s\u0131 s\u00f6ylenemez. Durgunluk uzad\u0131k\u00e7a \u015firketler batar, beklentiler k\u00f6t\u00fcle\u015fir. Batan \u015firketleri geri getiremezsiniz. Kaybolan \u00fcretim kapasitesini yerine koyman\u0131z y\u0131llar al\u0131r.<\/p>\n

Kaybetti\u011finiz \u00fcretim kapasitesi nispetinde milli has\u0131la kal\u0131c\u0131 d\u00fc\u015fer. Benzer \u015fekilde daralan talebi de kolay canland\u0131ramazs\u0131n\u0131z. T\u00fcketici g\u00fcveni<\/a> bir kez d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde kredi kanal\u0131 a\u00e7\u0131k da olsa t\u00fcketim kredisi talebi olu\u015fmayabilir. Bu nedenlerle, korona gibi sert talep \u015foklar\u0131nda enflasyondan korkmamal\u0131y\u0131z. Aksine enflasyon talebin istenilen d\u00fczeye geldi\u011finin bir g\u00f6stergesi. Enflasyonu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde \u00f6nce sevinebilir sonra da enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Bu t\u00fcr kriz d\u00f6nemlerinde kredi geni\u015flemesi yaln\u0131zca ge\u00e7ici bir tedbir olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda stratejik bir m\u00fcdahale arac\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Ekonomik d\u00f6ng\u00fclerde ya\u015fanan ani \u015foklara kar\u015f\u0131 verilen bu t\u00fcr tepkiler, asl\u0131nda uzun vadeli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi hedefleyen k\u0131sa vadeli uygulamalard\u0131r. Ancak bu uygulamalar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, finansal sistemin etkin i\u015fleyi\u015fine ve kredi mekanizmas\u0131n\u0131n do\u011fru y\u00f6nlendirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Talep yetersizli\u011finin devam etmesi halinde, kredi geni\u015flemesi de tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. Bu y\u00fczden sadece kredi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gelir destekleri, vergi ertelemeleri ve stratejik sekt\u00f6rlere do\u011frudan kamu harcamalar\u0131yla destekleyici bir \u00e7er\u00e7eve kurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6nemli olan nokta, likiditenin do\u011fru yerlere gitmesidir; yani \u00fcretken kapasiteyi koruyacak i\u015fletmelere ve talebi canl\u0131 tutacak hanehalk\u0131 segmentlerine y\u00f6nelmesi. Ayr\u0131ca, bu d\u00f6nemde fiyat istikrar\u0131 endi\u015fesi ikinci planda tutulmal\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc fiyatlardaki ge\u00e7ici oynakl\u0131k, kapasite kayb\u0131ndan do\u011facak kal\u0131c\u0131 zarara k\u0131yasla \u00e7ok daha az maliyetlidir. Dolay\u0131s\u0131yla politika yap\u0131c\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kredinin y\u00f6n\u00fc ve kapsam\u0131 dikkatli tasarlanmal\u0131; ani frenleme yerine, esnek ve adaptif bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 benimsenmelidir. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7te toplumun farkl\u0131 kesimlerine g\u00fcven veren, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir politika \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fturmak da ekonomik toparlanman\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyecektir. K\u0131sacas\u0131 mesele sadece para arz\u0131 de\u011fil, o paran\u0131n \u00fcretim ve talep kanallar\u0131nda nas\u0131l etkinle\u015ftirilece\u011fidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koronaya kar\u015f\u0131 kredi geni\u015flemesine gitmek enflasyona yol a\u00e7ar m\u0131? Cevab\u0131m\u0131z, krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f a\u015famas\u0131 i\u00e7in hay\u0131r. Ekonomi y\u00f6netiminin iki amac\u0131 vard\u0131r: \u00dcretim kapasitesini korumak ve \u00fcretim kapasitesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek talebi olu\u015fturmak. Kredi geni\u015flemesi ile i\u015fletmeleri ayakta tutars\u0131n\u0131z ve onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 sat\u0131n alacak talebi olu\u015fturursunuz. Talep \u00fcretim kapasitesini a\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece enflasyonist etki ortaya \u00e7\u0131kmaz. \u0130ki ama\u00e7 ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":4065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[206,204,205],"class_list":{"0":"post-4064","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-arz-talep","10":"tag-enflasyon","11":"tag-makro-ihtiyati"},"better_featured_image":{"id":4065,"alt_text":"Kredi Geni\u015flemesi Enflasyona Yol A\u00e7ar m\u0131?","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1433,"height":957,"file":"2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi.jpg","filesize":625544,"sizes":{"medium":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-300x200.jpg","width":300,"height":200,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":13317,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-300x200.jpg"},"large":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-1024x684.jpg","width":1024,"height":684,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":143350,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-1024x684.jpg"},"thumbnail":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":6372,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-768x513.jpg","width":768,"height":513,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":80049,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-768x513.jpg"},"bunyad-small":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-150x100.jpg","width":150,"height":100,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":4388,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-150x100.jpg"},"bunyad-medium":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-450x301.jpg","width":450,"height":301,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":28454,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-450x301.jpg"},"bunyad-full":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-1200x801.jpg","width":1200,"height":801,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":199128,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-1200x801.jpg"},"bunyad-768":{"file":"Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-768x513.jpg","width":768,"height":513,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":80049,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi-768x513.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1","keywords":[]}},"post":4064,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Enflasyon-ve-Kredi-Genislemesi-Iliskisi.jpg"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4064"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5440,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4064\/revisions\/5440"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}