{"id":4148,"date":"2023-03-21T17:56:32","date_gmt":"2023-03-21T14:56:32","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4148"},"modified":"2024-06-14T14:22:47","modified_gmt":"2024-06-14T11:22:47","slug":"teknoloji-soklari-uzerine-bir-inceleme-raks-holding-iflas-sureci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/teknoloji-soklari-uzerine-bir-inceleme-raks-holding-iflas-sureci\/","title":{"rendered":"Teknoloji \u015eoklar\u0131 \u00dczerine Bir \u0130nceleme : Raks Holding \u0130flas S\u00fcreci"},"content":{"rendered":"

2000\u2019li y\u0131llara kadar Raks Holding<\/strong> teknoloji sekt\u00f6r\u00fcnde birden fazla alanda faaliyet g\u00f6steren ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte rekabet eden bir firmayd\u0131. 1964 y\u0131l\u0131nda kurulan firma 20 sene i\u00e7erisinde Kodak, JVC, Maxwell, Aiwa gibi k\u00fcresel teknoloji devlerine tedarik yapacak \u00fcretim kapasitesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r<\/a>. Bu firmalardan baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle audio ve video kaset \u00fcr\u00fcnlerinde monopol tedarik\u00e7i, fason \u00fcretici pozisyonundad\u0131r. Raks firmas\u0131 ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin teknoloji sekt\u00f6r\u00fcndeki pek \u00e7ok ilkine imza atm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin 1985 y\u0131l\u0131nda Berlin\u2019de d\u00fczenlenen en b\u00fcy\u00fck\u00a0[1]<\/a>elektronik fuar\u0131 IFA\u2019ya ilk kat\u0131lan firma Raks\u2019t\u0131r. Audio, video kaset, cep telefonu ve CD\u2019yi T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretmeyi ba\u015faran ilk yerli firmad\u0131r. 9.Cumhurba\u015fkan\u0131 Demirel taraf\u0131ndan 1999 y\u0131l\u0131nda firman\u0131n y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131 devlet \u00fcst\u00fcn hizmet ni\u015fan\u0131yla \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Firma Asya krizi, deprem ve teknolojinin h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden kaynakl\u0131 ani talep \u015foklar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle iflas d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne girmi\u015f, nakit ak\u0131\u015flar\u0131 kredi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini kar\u015f\u0131layamaz hale gelmi\u015ftir. 2007 y\u0131l\u0131na kadar bu sorunlarla m\u00fccadele eden firma fabrikalar\u0131n\u0131 da ihale yoluyla satamay\u0131nca alacakl\u0131 kurulu\u015flar\u0131n ba\u015fvurusu \u00fczerine 3 May\u0131s 2007 tarihinde \u0130zmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin karar\u0131yla iflas etmi\u015ftir.<\/p>\n

D\u00f6nemin End\u00fcstriyel Durumu<\/strong><\/h4>\n

Raks firmas\u0131n\u0131n s\u0131\u00e7rama yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcn ve olan VHS kasetler (Video Home Systems) JVC taraf\u0131ndan (Victor Company of Japan) 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda geli\u015ftirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f ve 9 Eyl\u00fcl 1976 y\u0131l\u0131nda ilk versiyonu piyasaya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Asl\u0131nda VHS kay\u0131t teknolojisi bilimsel bir geli\u015fme de\u011fil end\u00fcstriyel bir inovasyondur<\/a>. 1950 y\u0131llar\u0131ndan itibaren VHS teknolojisinin atas\u0131 olarak kabul edilebilecek manyetik tape kayd\u0131 televizyon end\u00fcstrisinde[2]<\/a>, televizyon kanallar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak kullan\u0131l\u0131yordu ancak teknoloji bireysel kullan\u0131c\u0131lara pazarlanmak i\u00e7in \u00e7ok pahal\u0131yd\u0131. JVC firmas\u0131 bu maliyet sorununu \u00e7\u00f6zerek sinemay\u0131 ilk kez bireysel kullan\u0131c\u0131lar\u0131n evine ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

Beklendi\u011fi gibi end\u00fcstri \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yapt\u0131. JVC 1976\u2019da Japonya\u2019da, 1977\u2019de ise ABD\u2019de VHS kasetleri ve oynat\u0131c\u0131lar\u0131 piyasaya s\u00fcrd\u00fc ve d\u00fcnyan\u0131n her yerinden farkl\u0131 teknoloji firmalar\u0131 Philips, Sony, Ampex, Toshiba vb. 1980 y\u0131l\u0131na girmeden end\u00fcstriye kendi \u00fcr\u00fcnleri ile dahil oldu.<\/p>\n

Firmalar\u0131n farkl\u0131 formatta piyasa s\u00fcrd\u00fckleri \u00fcr\u00fcnler y\u00fcz\u00fcnden 1975-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 end\u00fcstride \u201cformat m\u00fccadelesi\u201d \u015feklinde ge\u00e7ti. \u00dcr\u00fcn\u00fcn VHS ve Betamax olmak \u00fczere iki farkl\u0131 format\u0131 bulunuyordu. Bu rekabetin belirlenece\u011fi esas pazar Kuzey Amerika marketiydi. VHS formatl\u0131 \u00fcr\u00fcnler ve bunlar\u0131n lider \u00fcreticisi pozisyonunda bulunan JVC bu rekabeti Kuzey Amerika pazar\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irerek kazand\u0131. \u00a0[3]<\/a><\/p>\n

Ancak manyetik tape end\u00fcstrisindeki rekabet asl\u0131nda silikon, mikro i\u015flemci ve dijital depolama teknolojilerinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla geni\u015flemeye ba\u015flayaca\u011f\u0131 1980\u2019li y\u0131llarda bir s\u00fcr\u00fc cepheye yay\u0131lacakt\u0131. VHS\u2019nin piyasaya s\u00fcr\u00fclmesinden sadece 6 y\u0131l sonra alternatifi CD\u2019ler piyasaya \u00e7\u0131kacak ve 1985-1990 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ABD hane halk\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131n\u0131n evinde TV\u2019lere adapte edilebilen masa\u00fcst\u00fc bilgisayar veya CD oynat\u0131c\u0131 sistemler bulunacakt\u0131r.[4]<\/a><\/p>\n

Raks ve \u0130\u015ftiraki Raksotek Firmas\u0131n\u0131n Market Pozisyonu<\/strong><\/h4>\n

Raks firmas\u0131 asl\u0131nda farkl\u0131 ve birbirini destekleyici end\u00fcstrilerde faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck bir holdingtir. \u0130leti\u015fim, m\u00fczik, medya, savunma sanayi, perakende gibi end\u00fcstrilerde yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Faaliyette bulundu\u011fu alanlar\u0131n tamam\u0131nda manyetik tape teknolojisi ve bu \u00fcretimi yapt\u0131\u011f\u0131 tesisleri bulunur. \u00d6rne\u011fin perakende sekt\u00f6r\u00fcnde Do\u011fan holdingle birlikte D&R ma\u011fazalar\u0131na ortakt\u0131r. Bu perakende zincirinin ad\u0131 Do\u011fan ve Raks holdingin ba\u015f harflerinden t\u00fcretilmi\u015ftir. Ma\u011faza m\u00fczik, film vb. gibi e\u011flence ve kitap \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131\u015f\u0131na yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir perakende zinciridir. Raks holding \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011funun ana girdisi olan manyetik kay\u0131t teknolojisi \u00fcretmektedir. \u00d6rn. M\u00fczik kasetleri, VHS kasetler vb.<\/p>\n

Holdingin m\u00fczik sekt\u00f6r\u00fcndeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da benzer bir altyap\u0131ya sahiptir. Raks holding m\u00fczik st\u00fcdyolar\u0131 i\u00e7in gerekli olan kay\u0131t teknolojilerini kendi tesislerinde \u00fcretmektedir. Holdingin savunma sanayi alan\u0131nda da \u00fcr\u00fcnleri bulunmaktad\u0131r ve bu \u00fcr\u00fcnler yine manyetik kay\u0131t teknolojisine dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Firman\u0131n Manisa\u2019daki \u00fcretim tesislerinin maksimum kapasitesinin y\u0131lda 140 milyon audio kaset, 75 milyon video kaset, 20 milyon CD ve 20 milyon adet CD\/DVD-R \u00fcretim kapasitesine sahip oldu\u011fu tahmin edilmektedir.[1]<\/a>\u00a0Firma son 20 y\u0131l i\u00e7erisinde bu kapasitenin %82\u2019sine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye piyasas\u0131nda neredeyse rakipsizdir. Maksimum kapasiteye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde ise d\u00fcnyada 5 k\u0131taya ve 55 \u00fclkeye ihracat yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sistematik \u015eoklar<\/strong><\/h4>\n

Teknoloji end\u00fcstrisi do\u011fas\u0131 gere\u011fi y\u00fcksek kredilerle ve kald\u0131ra\u00e7la \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. Bunun en \u00f6nemli iki sebebinden ilki, teknoloji end\u00fcstrisinde d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6z sermaye ve maliyetlerle sahip olunan bir know-how\u2019\u0131n \u00fcretimin merkezinde bulunmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda \u00fcretilen kripto-k\u0131rma makinalar\u0131 yani bilgisayarlar\u0131n atalar\u0131 olan Turing \u015fifre k\u0131r\u0131c\u0131lar, 6 aydan k\u0131sa bir s\u00fcrede ve 100.000 \u0130ngiliz sterlini gibi bir maliyete \u00fcretilmi\u015ftir. Bu know-how ilk bilgisayarlar\u0131n seri \u00fcretime ge\u00e7mesi i\u00e7in yeterliydi. Seri \u00fcretim i\u00e7in kullan\u0131lan sermaye ve t\u00fcketiciye y\u00f6nelik inovasyon \u00e7abalar\u0131 ise know-how\u2019la mukayese edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu teknolojiye y\u00f6nelik hemen her alanda benzerdir bu y\u00fczden teknoloji firmalar\u0131n\u0131n sermaye yap\u0131s\u0131 do\u011fas\u0131 gere\u011fi y\u00fcksek kald\u0131ra\u00e7l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci sebep ise teknoloji firmalar\u0131n\u0131n zamanla olan m\u00fccadelesinin ve buna ba\u011fl\u0131 arz\/talep \u015foklar\u0131n\u0131n daha y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 ile ilgidir. Herhangi bir perakende firmas\u0131 rakiplerinin teknoloji anlam\u0131nda arkas\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ciddi talep \u015foklar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmaz. \u00d6rne\u011fin perakende sekt\u00f6r\u00fcnde, klasik barkod ve yazar kasa ile \u00fcr\u00fcn al\u0131\u015fveri\u015fi yerine, lazerle barkodlar\u0131n okutulmas\u0131 aras\u0131ndaki fark t\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok anlaml\u0131 de\u011fildir. Belki maliyetleri ve tatmini bir miktar etkileyebilir ancak alternatif y\u00f6ntemler vard\u0131r ve teknoloji fark\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in zaman bask\u0131s\u0131, teknoloji sekt\u00f6r\u00fcndeki kadar ac\u0131mas\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n

Teknoloji firmalar\u0131nda ise durum tam tersidir. Hakim teknolojiyi k\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine kaybeden sekt\u00f6r lideri firmalar bir anda iflas riski ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019nin lider PC \u00fcreticisi pozisyonunda bulunan Compaq firmas\u0131 mikro i\u015flemci teknolojisinde Intel\u2019in gerisine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anda 2 y\u0131l \u00f6nceki market de\u011ferinin yar\u0131s\u0131na HP firmas\u0131na sat\u0131ld\u0131. Compaq 2000 y\u0131l\u0131nda 40 milyar Dolar olarak de\u011ferleniyordu. HP firmas\u0131 2002 y\u0131l\u0131nda firmay\u0131 25 milyar Dolar\u2019a sat\u0131n ald\u0131 ve markay\u0131 tamamen asimile etti.[5]<\/a>\u00a0\u00d6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir .com bubble, silikon teknolojilerindeki b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7ramalar gibi yeni teknoloji trendlerinde zaman\/rekabet bask\u0131s\u0131 ile benzer iflaslar daha s\u0131k g\u00f6zlemlenir.<\/p>\n

Yukar\u0131da bahsedilen sebeplerden teknoloji firmalar\u0131 kar maksimizasyonunu de\u011fil teknoloji liderli\u011fini hedeflerler. Bu y\u00fczden ar-ge ve yay\u0131lmay\u0131 destekleyecek y\u00fcksek kredilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve bu kredileri d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6z sermayelere ra\u011fmen kolay elde ederler Apple\u2019\u0131n bor\u00e7\/\u00f6zsermaye oran\u0131 2019 y\u0131l\u0131 i\u00e7in %112\u2019dir. Facebook, Microsoft, Amazon gibi teknoloji devlerinde de bor\u00e7\/\u00f6zsermaye oran\u0131 benzerdir.<\/p>\n

Y\u00fcksek kald\u0131ra\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra teknoloji firmalar\u0131n\u0131n sahip olduklar\u0131 varl\u0131klar da sistematik \u015foklara kar\u015f\u0131 daha k\u0131r\u0131lgand\u0131rlar. \u201c\u00d6zsermaye\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015f olan varl\u0131klar genellikle ani fiyat hareketleri ile kar\u015f\u0131la\u015fabilecek elektronik varl\u0131klard\u0131r. Facebook\u2019un \u00f6z sermayesi \u201cveridir\u201d. Verilerin g\u00fcncelli\u011fi ve market de\u011feri ba\u015fka bir veri toplay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ya da hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n piyasaya girmesiyle bir anda de\u011fi\u015febilir. Benzer veriler \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde ba\u015fka bir \u015firket taraf\u0131ndan elde edilebilir. Ancak Manhattan\u2019da gayrimenkul yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bulunan bir firman\u0131n \u201c\u00f6zsermayesi\u201d bundan tamamen farkl\u0131 bir do\u011faya sahiptir. Sistematik \u015foklardan daha az etkilenir ve fiyat oynakl\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a d\u00fczenlidir.<\/p>\n

Bu durumda hem y\u00fcksek kredilerle \u00e7al\u0131\u015fan ve \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olan, varl\u0131klar\u0131 ani fiyat hareketlerinden en fazla etkilenen teknoloji firmalar\u0131 sistematik \u015foklara kar\u015f\u0131 en duyarl\u0131 ve riskli firmalard\u0131r.<\/p>\n

Raks firmas\u0131n\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu rekabet \u015fartlar\u0131 ve sermaye yap\u0131s\u0131 benzerdir. Firman\u0131n iflas ba\u015fvurusu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bankalara ve i\u015f\u00e7ilere toplam 150 milyon Dolar borcu vard\u0131r ve buna ra\u011fmen 2002 y\u0131l\u0131nda firman\u0131n\u00a0\u00f6zsermayesi negatifti<\/em><\/strong>. Bahsedilen krediler marka baz\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de al\u0131nm\u0131\u015f olan en y\u00fcksek kredilerden biridir. Raks firmas\u0131n\u0131n t\u00fczel ki\u015fili\u011fi Holding olmas\u0131na ve birden fazla alanda faaliyet g\u00f6steriyor olmas\u0131na ra\u011fmen, organizasyon yap\u0131s\u0131 bir holding gibi de\u011ferlendirilemez. Holdingler esas faaliyet olarak y\u00f6netim ve organizasyon yaparlar, Raks firmas\u0131 ise teknoloji \u00fcreten ve teknoloji tesisleri \u00e7evresinde \u00f6rg\u00fctlenen bir firmad\u0131r ve kullan\u0131lan kredilerin neredeyse tamam\u0131 Manisa da bulunan b\u00fcy\u00fck \u00fcretim tesisleri garanti edilerek al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yukar\u0131daki finansal pozisyonla Raks Holding\u2019in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk arz \u015foku 1997 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan Asya krizidir. \u00d6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri mali a\u00e7\u0131dan vuran bu kriz iki y\u0131l sonra 1999 G\u00f6lc\u00fck depremi ile birle\u015fince T\u00fcrkiye\u2019nin mali yap\u0131s\u0131 ve kredi sistemi yerle bir olmu\u015f y\u0131ll\u0131k mevduat faizleri %80\u2019in \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Raks riskli mali yap\u0131s\u0131 ile bu durumdan en fazla etkilenen firmalardan biridir. Bu iki b\u00fcy\u00fck sistematik \u015fok firman\u0131n hem sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015f hem de bor\u00e7\/\u00f6z kaynak yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur ancak bu iki problem iflas i\u00e7in hen\u00fcz yeterli de\u011fildir.<\/p>\n

Teknolojik Talep \u015eoku<\/strong><\/h4>\n

Raks Holdingin rekabet etti\u011fi sekt\u00f6r, insanl\u0131k tarihinin en h\u0131zl\u0131 teknolojik s\u0131\u00e7ramalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Elektronik e\u011flence, ev sinemas\u0131, kay\u0131t teknolojileri vb. gibi Raks Holdingin ilgili oldu\u011fu alanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n merkezinde mikro i\u015flemci, silikon ve bunlarla ilgili depolama teknolojileri bulunmaktad\u0131r. 1975-1985 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda mikro i\u015flemciler 400 kat h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r.[6]<\/a>\u00a0Mikro i\u015flemci teknolojilerindeki %50 civar\u0131nda bir iyile\u015fme bile yeni \u00fcr\u00fcnlerin ve uygulamalar\u0131n hayat\u0131m\u0131za girmesi i\u00e7in genellikle yeterli olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Raks\u0131n sistematik \u015foklarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 1997-2000 y\u0131llar\u0131 VHS ve manyetik kay\u0131t teknolojilerinde en b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalardan birinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 CD\/DVD-R devrimine denk gelmektedir. \u0130lk CD\u2019ler 1985-1990 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen teknolojinin olgunla\u015fmas\u0131 ve ticari olarak VHS marketini ele ge\u00e7irmesi 1990-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Raks Holding tam da bu s\u0131\u00e7raman\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemde sistematik \u015foklara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. VHS ve manyetik kay\u0131t teknoloji alt yap\u0131s\u0131n\u0131 CD \u00fcretim altyap\u0131s\u0131na uyarlamak i\u00e7in d\u00fcnyadaki teknoloji firmalar\u0131n\u0131n tamam\u0131 y\u00fcksek kredilerle ve kald\u0131ra\u00e7larla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Raks\u0131n rekabet etti\u011fi kredi sistemi ise silikon vadisi ya da Asya Pasifik\u2019teki rakiplerinden daha durgun ve c\u0131l\u0131zd\u0131. Buna ek olarak sistematik \u015foklara kar\u015f\u0131 da daha k\u0131r\u0131lgand\u0131.<\/p>\n

1997\u2019deki Asya krizi ve teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\/talep \u015foku \u00fcst \u00fcste bindi. Raksla rekabet halinde olan di\u011fer firmalar sadece Asya krizinin olu\u015fturdu\u011fu kredi s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131yla m\u00fccadele ederken, Raks buna ek olarak depreminde tetikledi\u011fi yerel bir mali s\u0131k\u0131\u015fmayla m\u00fccadele ediyordu. Bu durum firman\u0131n acil olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi gereken \u00fcretim teknolojisinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini yava\u015flatt\u0131 ve Raks CD pazar\u0131nda ve tamamlay\u0131c\u0131 teknolojilerinde VHS d\u00f6nemindeki gibi market lideri olamad\u0131, pazar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kurumsal firmalar, korsan \u00fcreticiler ve bireysellerden m\u00fcte\u015fekkil farkl\u0131 oyunculara kaybetti.<\/p>\n

Adet olarak VHS ve CD\u2019ler \u201cev e\u011flencesi\u201d sekt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan bize k\u0131yaslanabilir bir market verisi vermektedir. Bir Adet VHS kasete genellikle bir adet film s\u0131\u011fmaktayd\u0131. CD\u2019ler de ise daha y\u00fcksek kalite ile yine bir adet veya daha az filmi depolayabiliyordu. Buna ek olarak CD\u2019ler oyun teknolojisinde kullan\u0131l\u0131rken VHS teknolojileri kullan\u0131lm\u0131yordu. Bu sebeplerden adet baz\u0131nda CD pazar\u0131n\u0131n VHS kaset pazar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 beklenir. Raks VHS teknolojilerinin markette hakim oldu\u011fu d\u00f6nemde toplamda 215 milyon adet VHS kaset (Video + Audio) \u00fcretebilecek kapasiteye sahipken CD teknolojilerinin hakim oldu\u011fu d\u00f6nemde 40 milyon kapasiteye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr (CD + DVD-R).<\/p>\n

SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n

Kaza, iflas, ekonomik krizi vb. b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131n neredeyse tamam\u0131 birden fazla fakt\u00f6r\u00fcn birle\u015ferek \u00fcst \u00fcste binmesi ile olu\u015fmaktad\u0131r. U\u00e7ak kazalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu b\u00f6yledir. Hem hava \u015fartlar\u0131, hem \u00f6nleyici sistemlerde ihmal, hem de insan hatalar\u0131 genellikle farkl\u0131 \u015fekillerde kombine olarak kazaya sebep olur. Raks\u0131n iflas s\u00fcrecinde g\u00f6zlemlenen durumda buna benzerdir ve iflasa neden olan 4 ana fakt\u00f6r\u00fcn birle\u015fmesidir.<\/p>\n