{"id":4237,"date":"2023-11-15T03:06:25","date_gmt":"2023-11-15T00:06:25","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4237"},"modified":"2025-07-19T01:43:43","modified_gmt":"2025-07-18T22:43:43","slug":"makro-teori-yetmediginde-sermaye-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/makro-teori-yetmediginde-sermaye-teorisi\/","title":{"rendered":"Makro Teori Yetmedi\u011finde: Sermaye Teorisi"},"content":{"rendered":"<p>Sermaye teorisi kavram\u0131yla, <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/kategori\/iktisat\/makro-iktisat\/\">makro ekonomide<\/a> arz\u0131n k\u0131s\u0131tlar\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmaya ve makro b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin \u00f6l\u00e7\u00fcm yetersizli\u011fine de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Sadece iktisat teorisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fanlar de\u011fil ayn\u0131 zamanda ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclke i\u00e7in ya da k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte toplumlar\u0131n: fakirlik, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, kalk\u0131nma gibi iktisad\u0131 merkeze alan sorunlar\u0131na pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek isteyenler de, mevcut sorunlara yakla\u015f\u0131rken birbiriyle \u00e7eli\u015fen farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek durumunda kal\u0131yorlar. Bahsedilen alan i\u00e7in teknik d\u00fczeyde sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 alan genellikle makro iktisat. Peki bu teorik d\u00fczlem sorunlar\u0131 ele almakta ve iktisadi hedefleri \u00f6l\u00e7mekte ne \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131?<\/p>\n<h4><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm, S\u0131n\u0131rlar ve B\u00fcy\u00fcme Niteli\u011fi<\/strong><\/h4>\n<p>\u0130ki ayr\u0131 \u00fclkenin makro politikas\u0131n\u0131 belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken elimizde b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin veri setleri oldu\u011funu varsayal\u0131m. Her iki \u00fclkede asgari d\u00fczeyde otonom \u00fcretimlerini sa\u011fl\u0131yor ve b\u00fcy\u00fcmeleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olsun. A \u00fclke ise kredi politikas\u0131n\u0131, uzun vade de pozitif d\u0131\u015fsall\u0131k sa\u011flayan ancak k\u0131sa vade de geri d\u00f6n\u00fc\u015f sa\u011flamayan ar-ge vb. \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ertelenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik olarak belirliyor diyelim. Ayn\u0131 d\u00f6nemde ise B \u00fclkesi do\u011frudan ve k\u0131sa vade de \u00e7\u0131kt\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi t\u00fcketim mallar\u0131na yat\u0131r\u0131yor olsun. Mesela, sak\u0131z.<\/p>\n<p>Birinci y\u0131l\u0131n sonunda ar-ge s\u00fcre\u00e7leri\u00a0 yat\u0131r\u0131mlar ve t\u00fcketimlerde bir miktar art\u0131\u015fla GSY\u0130H&#8217;e etki etse de. bu s\u00fcre\u00e7lere yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar\u0131n <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/etiket\/gsyih\/\">GSY\u0130H<\/a> etkisi k\u0131sa vadede \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fcreten sekt\u00f6rlerden daha d\u00fc\u015f\u00fck olacakt\u0131r. B \u00fclkesinde artan sak\u0131z \u00fcretimi ve t\u00fcketiminin GSY\u0130H&#8217;e \u00e7arpan etkisi ise daha y\u00fcksektir. Birinci y\u0131l\u0131n sonunda B \u00fclkesinde b\u00fcy\u00fcmede daha iyi rakamlar g\u00f6rece\u011fiz. Peki siz karar verici olsayd\u0131n\u0131z ve b\u00fct\u00fcn politikay\u0131 merkezi olarak dizayn edebilecek g\u00fcc\u00fcn\u00fcz olsayd\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fclke i\u00e7in hangi politikay\u0131 tercih ederdiniz? Daha y\u00fcksek teknoloji seviyelerine ula\u015farak toplam kapasiteyi artt\u0131rma yolunda ilerleyen bir \u00fclke mi yoksa daha fazla sak\u0131z \u00e7i\u011fneyen ve satan m\u0131?<\/p>\n<p>Do\u011frusal veriler \u00fczerinden b\u00fcy\u00fcme niteliklerinin de\u011ferlendirilmesi olduk\u00e7a zor olsa da elimizde baz\u0131 ilgin\u00e7 \u00f6rnekler var. En bilinenlerden biri ABD sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131na muhalefet ederken olduk\u00e7a yayg\u0131n kullan\u0131lan \u015fu g\u00f6rsel;<\/p>\n<figure id=\"attachment_4240\" aria-describedby=\"caption-attachment-4240\" style=\"width: 926px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4240 size-full\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani.jpg\" alt=\"Sermaye Teorisi\" width=\"926\" height=\"889\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani.jpg 926w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-300x288.jpg 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-768x737.jpg 768w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-150x144.jpg 150w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-450x432.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 926px) 100vw, 926px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-4240\" class=\"wp-caption-text\">Sermaye Teorisi sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p><a href=\"https:\/\/data.oecd.org\/healthres\/health-spending.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Birle\u015fik Devletler&#8217;de ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131<\/a> y\u00fckselirken beklenen ya\u015fam s\u00fcresi 2010 y\u0131l\u0131ndan beri neredeyse hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi, di\u011fer taraftan Avrupa \u00fclkelerinde harcama daha \u0131l\u0131ml\u0131 y\u00fckselirken ya\u015fam beklentileri s\u00fcrekli olarak artt\u0131.\u00a0 Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131 b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin yat\u0131r\u0131m-t\u00fcketim gibi tek bir fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olmasa dahi sekt\u00f6rdeki b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin bir fikir veriyor.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck 5 \u00fclkenin 2019 y\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131 ise \u015f\u00f6yle tahminleniyor:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Amerika Birle\u015fik Devletleri &#8211; 3,8 trilyon dolar<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti &#8211; 732 milyar dolar<\/strong><\/li>\n<li><strong>Japonya &#8211; 495 milyar dolar<\/strong><\/li>\n<li><strong>Almanya &#8211; 331 milyar dolar<\/strong><\/li>\n<li><strong>Fransa &#8211; 254 milyar dolar<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu beklenmedik piyasa b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen ABD&#8217;de ya\u015fam s\u00fcresi neden artmad\u0131? Yani biz b\u00fcy\u00fcme istatistiklerinde sekt\u00f6rel b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcrken kalite anlam\u0131nda istenen \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 elde edemiyoruz. Bu \u00f6rnekler genellenebilir ve b\u00fcy\u00fcmenin hatta verimlilik \u00fczerinden veri bazl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin bile ekonomik performans\u0131 istenen hedefler ba\u011flam\u0131nda yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedilebilir. Kapitalizasyon = sermaye gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor ve sermaye teorisi bu noktada devreye giriyor.<\/p>\n<h4><strong>Metaheuristic\/Metasezgisel yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/h4>\n<p>Ger\u00e7ekten \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz b\u00fcy\u00fckl\u00fckler hedefledi\u011fimiz \u015feyler mi? Ekonomik aktivitenin amac\u0131 nedir ve bu aktivite ile neye ula\u015fmak gayretindeyiz?<\/p>\n<p>Ekonomik aktivite i\u00e7in do\u011fru ya da yanl\u0131\u015flar\u0131 ay\u0131rt etmeye kalkarken her \u00f6l\u00e7ekte veriyle \u00e7al\u0131\u015fmak zihin tuzaklar\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in elzemdir. Peki verileri ekonomik hedeflere g\u00f6re mi se\u00e7iyoruz? Yoksa sahip olunan verileri ama\u00e7lara ve ara\u015ft\u0131rma konusuna m\u0131 uyduruyoruz? Makro \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 s\u0131kl\u0131kla ikincisini yap\u0131yor gibi. B\u00fcy\u00fcme ya da makro stabilite olarak kabul etti\u011fimiz g\u00f6stergeler stratejik ama\u00e7lar\u0131 \u00e7o\u011funlukla a\u00e7\u0131klam\u0131yor.<\/p>\n<p>O halde ekonomik aktivitenin stratejik\/meta ama\u00e7lar\u0131 nedir? Bunun cevab\u0131n\u0131 ancak sezgisel olarak verebiliriz. Burada &#8220;stratejik kararlar&#8221; ya da prensipler yerine metasezgisel kavram\u0131n\u0131 \u00f6zellikle se\u00e7tim. \u00c7\u00fcnk\u00fc metasezgisel y\u00f6ntem genel bir karar verme y\u00f6ntemi olsa da ar-ge s\u00fcre\u00e7lerinde ve bilgisayar bilimlerinde daha s\u0131k kullan\u0131l\u0131yor ve karar s\u00fcre\u00e7lerini etkileyen kat\u0131-say\u0131sal de\u011fi\u015fkenleri daha fazla dikkate alarak \u00e7ok katmanl\u0131 bir analiz sunuyor. \u0130ktisat\u0131n mekanik ve say\u0131sal do\u011fas\u0131na daha uygun bir y\u00f6ntem.<\/p>\n<p>Metasezgisel y\u00f6ntem temelde bir optimizasyon\/en iyileme\/en \u00e7oklama yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r ve klasik yakla\u015f\u0131mdan farkl\u0131 olarak tam \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00fcretilemedi\u011fi, k\u0131smi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcreten farkl\u0131 problemlere uygulanabilirler. \u0130ktisattaki her problemin karma\u015f\u0131k ve her \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn k\u0131smi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00f6ntem bize \u00e7ok uygun.<\/p>\n<p>Tabi metasezgisel y\u00f6ntemler \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 ve bu makalenin inceleme konusu de\u011fil yine de makro iktisat alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin problem \u00e7\u00f6z\u00fcmleri i\u00e7in uygun y\u00f6ntemler sa\u011fl\u0131yor. Bu y\u00fczden dikkat \u00e7ekmek istedik elbette y\u00f6ntemde \u00f6nce &#8220;metan\u0131n&#8221; ne oldu\u011funa cevap vermemiz gerekiyor. Ekonomik aktivitenin en \u00fcst, en genel, holistik hedefi nedir? Sermaye teorisi nedir?<\/p>\n<h4><strong>Merkez ve \u00c7evre<\/strong><\/h4>\n<p>Bu sorunun cevaplar\u0131 \u00f6znel olarak farkl\u0131la\u015fabilir ve derinle\u015ftirilebilir ancak kesin olan bir\u015fey var. Ekonomik aktivite g\u00fc\u00e7 ve hegemonya analizine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayatta kalmayan bir ekonomik yap\u0131n\u0131n analiz edilmesi anlams\u0131zd\u0131r. Bu analiz \u00fcnitesi bireyler, kurumlar ya da devletler olabilir. Bunlar\u0131n tamam\u0131 rekabet ko\u015fullar\u0131na ek olarak entropiye tabidir ve bu iki de\u011fi\u015fken de zamanla birle\u015fince hayatta kalmay\u0131 tehdit eden unsurlard\u0131r.<\/p>\n<p>O zaman en ilkel hali ile ekonomik aktivitenin amac\u0131n\u0131 &#8220;ekonomik hayatta kalma&#8221; olarak tan\u0131mlasak ve bunun zaman fonksiyonunu inkar etmesek sorun \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Zaman fonksiyonunun inkar\u0131ndan kas\u0131t, hayatta kalmay\u0131 zamana yay\u0131larak tehdit eden unsurlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin sizinle ayn\u0131 sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steren bir firman\u0131n sizden fazla kar etmesi rekabet ko\u015fullar\u0131n\u0131 aleyhinize etkiler ve bu halin s\u00fcreklili\u011fi yeterince kar edemeyen kurumun \u00f6l\u00fcm\u00fcyle sonu\u00e7lan\u0131r. Yani entropi i\u00e7sel ve d\u0131\u015fsal olarak kontrol edilebilir ve y\u00f6nlendirilebilir hatta hayatta kalma stratejisinin \u00f6z\u00fc budur denilebilir. Elbette kar tek hayatta kalma fonskiyonu de\u011fildir burada sadece \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu ekonomik hayatta kalma mekanizmas\u0131n\u0131 tek bir temel stratejik prensibe indirgemek istersek Wallerstein&#8217;\u0131n d\u00fcnya sistemleri analizinde ortaya koydu\u011fu <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/rezerv-para-tartismalari-uzerine-renminbi-dolarin-yerini-alabilir-mi\/\">merkez ve \u00e7evre prensiplerin<\/a>i baz alabiliriz. Buna g\u00f6re merkez en b\u00fcy\u00fck finansal hacmin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ticari bir hubt\u0131r, kaliteli i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc kendine \u00e7eker, karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek mallar imal ederek satar ve d\u00fc\u015f\u00fck olanlar\u0131 sat\u0131n al\u0131r.<\/p>\n<p>Ticaretin akt\u0131\u011f\u0131 yere bilgi, sermaye, n\u00fcfus, kaliteli i\u015fg\u00fcc\u00fc ve bunlarla ili\u015fkili olan kuvvet \u00e7arpanlar\u0131 s\u00fcrekli olarak akar ve hub\u0131 kontrol eden, di\u011ferlerinin varolu\u015funu tehdit edecek g\u00fc\u00e7 d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde avantaj\u0131 elde eder. \u0130\u015fte bu noktada \u00f6l\u00e7ece\u011fimiz b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri anlamak i\u00e7in makro teoriden \u00f6nce sermaye teorisine ihtiya\u00e7 var. Hub\u0131n somut altyap\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 olu\u015fturan, biriktirilebilir, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve kristalle\u015ftirilebilir \u015feye sermaye dedik. Buna g\u00f6re sermayenin teknik olarak tan\u0131mlanabilir ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir envanter oldu\u011funu varsayal\u0131m. Sermaye nedir ve zaman i\u00e7inde nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc?<\/p>\n<h4><strong>Sermaye Teorisi<\/strong><\/h4>\n<p>Sosyal bilimler ba\u011flam\u0131nda sermaye onlarca farkl\u0131 anlamda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Biz ise bahsetti\u011fimiz ekonomi, hegemonya ve hayatta kalma prensipleri \u00fczerinden tan\u0131m\u0131 yeniden yapaca\u011f\u0131z. Buna g\u00f6re sermaye olarak addetti\u011fimiz \u015fey;<\/p>\n<p>*Art\u0131k de\u011ferle ve birikimli olarak ya da transferle olu\u015fur.<\/p>\n<p>*Tasarruflar\u0131 uzun vadeli olarak tutabilmesi gerekir. Amortizasyondan minimum etkilenir.<\/p>\n<p>*Mutlak hayatta kalma avantaj\u0131 veren ve stratejik konseptleri lehinize de\u011fi\u015ftiren bask\u0131n bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr. (Mutlak mal)<\/p>\n<p>Sermaye bu tan\u0131ma g\u00f6re tahrihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Sermaye teorisine ya da apriori stratejik presiplere neden ihtiyac\u0131m\u0131z var? Uluslar\u0131n ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fc mukayeseli olarak \u00f6l\u00e7erken makro perspektif ne \u00f6l\u00e7ekte yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir?<\/p>\n<p>Amerikan istihbarat servisi CIA 1984 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi ve ABD&#8217;nin ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fc GSMH(Gayri Safi Milli Has\u0131la) \u00fczerinden mukayese ederek bir \u00f6l\u00e7\u00fcm yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcmde Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin ABD ekonomisinin b\u00fcy\u00fckl\u00fck olarak ne kadar\u0131na tekab\u00fcl etti\u011fi ve bu oran\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011fi anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5012\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/CIA-Ekonomik-Raporu.jpg\" alt=\"CIA Sermaye Teorisi\" width=\"727\" height=\"527\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/CIA-Ekonomik-Raporu.jpg 727w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/CIA-Ekonomik-Raporu-300x217.jpg 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/CIA-Ekonomik-Raporu-150x109.jpg 150w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/CIA-Ekonomik-Raporu-450x326.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> 1960 ve &#8217;83 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki verileri toplayarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde 5-10 y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nem i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fcmleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 hedeflemi\u015f. Veriler genellikle makro \u00f6l\u00e7ekte, b\u00fcy\u00fcmenin ve end\u00fcstrilerin kompozisyonlar\u0131n\u0131, savunma sanayi vb. kritik sekt\u00f6rlerin durumunu da mukayeseli olarak irdeliyor yine de \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n perspektifi makro \u00f6l\u00e7ekte kalm\u0131\u015f. \u0130lgili \u00e7al\u0131\u015fma hizmete \u00f6zel olarak haz\u0131rlansa da &#8216;<a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/readingroom\/docs\/DOC_0000498181.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">99 y\u0131l\u0131nda CIA tarihsel<\/a> g\u00f6zden ge\u00e7irme program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ar\u015fivi belli bilgileri karartarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7m\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Analistin temel hedefi, GNP \u00fczerinden Sovyet ekonomisinin ABD ekonomisinin ne kadar\u0131na tekab\u00fcl etti\u011fini \u00f6l\u00e7mek olmu\u015f. Ek olarak bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckler aras\u0131ndaki farka ili\u015fkin trendlerin, gelecekteki d\u00f6nemlerde nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011fini tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u0130nceleme sonunda var\u0131lan sonu\u00e7ta mevcut b\u00fcy\u00fcme trendleriyle Sovyet Birli\u011fi&#8217;nin GNP&#8217;sinin, ABD GNP&#8217;sinin %50&#8217;si civarlar\u0131nda seyretmeye devam edece\u011fi ve 1990 y\u0131l\u0131nda bu rakamda sabit kalaca\u011f\u0131 varsay\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5019\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sermaye-Teorisi-Sovyetler.jpg\" alt=\"Sermaye Teorisi ABD\" width=\"614\" height=\"282\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sermaye-Teorisi-Sovyetler.jpg 614w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sermaye-Teorisi-Sovyetler-300x138.jpg 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sermaye-Teorisi-Sovyetler-150x69.jpg 150w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sermaye-Teorisi-Sovyetler-450x207.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><\/p>\n<p>Ancak \u00f6ng\u00f6r\u00fcmleme yap\u0131ld\u0131ktan sadece 6 y\u0131l sonra Sovyetler Birli\u011fi, ekonomik sebepler merkezde olmak \u00fczere da\u011f\u0131ld\u0131 ve analistin makro parametreler \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 okumadan radikal bir bi\u00e7imde sapma g\u00f6rd\u00fck. Ne b\u00fcy\u00fcme oran\u0131 ne de kompozisyonu bu fenomeni a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in yeterli oldu. Peki hata neredeydi? Gelecek b\u00f6l\u00fcmde devam edece\u011fiz.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> A comparison of Soviet and U.S Gross National Products 1960-1983, CIA historical review program, release as sanitized &#8217;99<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sermaye teorisi kavram\u0131yla, makro ekonomide arz\u0131n k\u0131s\u0131tlar\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmaya ve makro b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin \u00f6l\u00e7\u00fcm yetersizli\u011fine de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Sadece iktisat teorisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fanlar de\u011fil ayn\u0131 zamanda ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclke i\u00e7in ya da k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte toplumlar\u0131n: fakirlik, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, kalk\u0131nma gibi iktisad\u0131 merkeze alan sorunlar\u0131na pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek isteyenler de, mevcut sorunlara yakla\u015f\u0131rken birbiriyle \u00e7eli\u015fen farkl\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4240,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,48,47],"tags":[476,477,475],"class_list":{"0":"post-4237","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-kuresel-trendler","9":"category-makro-ekonomik-analizler","10":"tag-metaheuristik","11":"tag-metasezgisel","12":"tag-sermaye-teorisi"},"better_featured_image":{"id":4240,"alt_text":"Sermaye Teorisi Sa\u011fl\u0131k Harcamalar\u0131","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":926,"height":889,"file":"2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani.jpg","filesize":173078,"sizes":{"medium":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-300x288.jpg","width":300,"height":288,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":12957,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-300x288.jpg"},"thumbnail":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":4006,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-768x737.jpg","width":768,"height":737,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":70805,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-768x737.jpg"},"bunyad-small":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-150x144.jpg","width":150,"height":144,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":3673,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-150x144.jpg"},"bunyad-medium":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-450x432.jpg","width":450,"height":432,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":26494,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-450x432.jpg"},"bunyad-768":{"file":"ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-768x737.jpg","width":768,"height":737,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":70805,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani-768x737.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4237,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ABD-Saglik-Harcamalarinin-Beklenen-Yasam-Suresine-Orani.jpg"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4237"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5021,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4237\/revisions\/5021"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}