{"id":4400,"date":"2023-04-24T06:30:44","date_gmt":"2023-04-24T03:30:44","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4400"},"modified":"2025-07-22T00:15:52","modified_gmt":"2025-07-21T21:15:52","slug":"turkiyede-faiz-tasarruf-iliskisi-zayiftir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/turkiyede-faiz-tasarruf-iliskisi-zayiftir\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de Faiz Tasarruf \u0130li\u015fkisi Zay\u0131ft\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00fcrkiye&#8217;de faiz tasarruf ili\u015fkisi<\/strong> \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu. Peki literat\u00fcrde iddia edildi\u011fi gibi yat\u0131r\u0131mlar T\u00fcrkiye&#8217;de faize duyarl\u0131 m\u0131? Tabloda derledi\u011fimiz ara\u015ft\u0131rmalar faizlerin tasarruflar \u00fczerindeki etkilerinin b\u00f6lge ve y\u0131llar baz\u0131nda de\u011fi\u015febildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Reel faizin tasarruf oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucuna varan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, \u00f6rneklem benzer \u00f6zellikteki \u00fclkelerden se\u00e7ilmi\u015ftir. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerden ve k\u00fclt\u00fcrlerden farkl\u0131 geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyindeki \u00fclkelerden se\u00e7ilen \u00f6rneklemlerde ise reel faizin tasarruflar \u00fczerinde etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. \u00d6rneklem, geli\u015fmi\u015flik veya co\u011frafya baz\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da faiz bir \u00fclke grubunda tasarruflar\u0131 etkilerken di\u011ferinde etkilemeyebilmi\u015ftir. Gupta\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, reel faizin tasarruf oranlar\u0131n\u0131 Asya \u00fclkerinde olumlu y\u00f6nde etkiledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, b\u00f6yle bir ili\u015fki Latin Amerika \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fclmememi\u015ftir. Masson ve di\u011ferleri de \u00f6rneklemi geli\u015fmi\u015flik ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, reel faizin tasarruflar\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde olumlu etkiledi\u011fini, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde ise etkilemedi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Faizin tasarruf etkisi zaman i\u00e7inde de de\u011fi\u015febilmektedir. Benzer Asya \u00fclkeleri aras\u0131nda yap\u0131lan 2 ara\u015ft\u0131rmada, reel faizin tasarruf oran\u0131na etkisi, 1962-1972 d\u00f6neminde pozitif, 1970-2000 d\u00f6neminde negatif bulunmu\u015ftur. 1960\u2019lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar t\u00fcketim kredilerinin krediler i\u00e7indeki b\u00fcy\u00fcyen pay\u0131 faiz-tasarruf ili\u015fkisini Asya \u00fclkelerinde de\u011fi\u015ftirmi\u015f olabilir. T\u00fcketim kredilerinin yayg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda faizin mevduat\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 etkisi bask\u0131n iken, 2000\u2019lere do\u011fru faizdeki y\u00fckselmeler, t\u00fcketim kredilerinin kredi kompozisyonu i\u00e7indeki pay\u0131n\u0131 daha da b\u00fcy\u00fcterek tasarruf oranlar\u0131n\u0131 olumsuz etkilemi\u015f olabilir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye \u00f6zelinde yap\u0131lan 7 \u00e7al\u0131\u015fmadan, 2\u2019si faizin tasarruflar\u0131 etkilemedi\u011fi, 5\u2019i ise art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. 5 \u00e7al\u0131\u015fmadan 1\u2019i reel faizlerdeki %10 art\u0131\u015f\u0131n tasarruf oran\u0131n\u0131 %7 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, 4 \u00e7al\u0131\u015fma ise %0,8-1,7 aral\u0131\u011f\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Faizin tasarruflar \u00fczerinde olumlu etkisini g\u00f6steren di\u011fer \u00fclke ve \u00fclke gruplar\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar da reel faizlerdeki %10 art\u0131\u015f\u0131n tasarruf oran\u0131n\u0131 %2,1 ve alt\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7o\u011funlukla, reel faizin tasarruflar\u0131 olumlu etkiledi\u011fi durumlarda da bu etkinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varmaktad\u0131r.<\/p>\n<table width=\"638\">\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"4\" width=\"638\"><strong>\u00dclke gruplar\u0131 \u00f6zelinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\"><strong>Referans<\/strong><\/td>\n<td width=\"195\"><strong>\u00d6rneklem<\/strong><\/td>\n<td width=\"299\"><strong>Bulgu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Fry (1978)<\/td>\n<td width=\"195\">Burma (1962-1969, Hindistan (1962-1972), Kore (1962-1972), Malezya (1963-1972), Filipinler (1962-1972), Singapur (1965-1972), Tayvan (1962-1972)<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f tasarruf oranlar\u0131n\u0131 %1,4-2,1 aral\u0131\u011f\u0131nda art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Thanoon &amp; Baharumshah (2005)<\/td>\n<td width=\"195\">1970-2000 Malezya, Singapur, Tayland, G\u00fcney Kore ve Filipinler<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f tasarruf oranlar\u0131n\u0131 1970-1995 y\u0131llar\u0131 i\u00e7in %4, 1995-2000 y\u0131llar\u0131 i\u00e7in %6 azaltmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Edwards (1995)<\/td>\n<td width=\"195\">1970-1992 36 geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclke<\/td>\n<td width=\"299\">Faizin tasarruf oran\u0131 \u00fczerinde anlaml\u0131 etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Gupta (1987)<\/td>\n<td width=\"195\">1967-1976 22 Asya ve Latin Amerika \u00fclkesi<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz \u00f6zel tasarruflar\u0131 Asya \u00fclkelerinde olumlu etkilerken, Latin Amerika \u00fclkelerinde etkilememektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Horioka, Hagiwara (2012)<\/td>\n<td width=\"195\">1966-2007, Hong Kong, Hindistan, Endonezya, G\u00fcney Kore, Malezya, \u00c7in, Pakistan, Filipinler, Singapur, Tayvan, Tayland, Vietnam<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faizin tasarruf oran\u0131 \u00fczerinde anlaml\u0131 etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Masson, Bayoumi, Samiei (1998)<\/td>\n<td width=\"195\">1971-1993 y\u0131llar\u0131 21 sanayile\u015fmi\u015f \u00fclke, 1982-1993 y\u0131llar\u0131 40 geli\u015fmekte olan \u00fclke.<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz \u00f6zel tasarruf oran\u0131n\u0131 sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerde olumlu etkilerken, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde anlaml\u0131 d\u00fczeyde etkilememektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"4\" width=\"638\"><strong>\u00dclke \u00f6zelinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">Harris, Loundes, Webster (2002)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">1994-1999 y\u0131llar\u0131, Avusturalya\u2019da yap\u0131lan Melbourne Institute Anketi<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz, hanehalk\u0131 tasarruflar\u0131n\u0131 zay\u0131f da olsa olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">Jongwanich (2010)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">1960-2004 Tayland<\/td>\n<td width=\"299\">Faiz hane halk\u0131 tasarruflar\u0131n\u0131 anlaml\u0131 d\u00fczeyde etkilememektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">Beznoska (2013)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">2002-2007 Almanya Federal \u0130statistik B\u00fcrosu Hanehalk\u0131 B\u00fct\u00e7e Anketi<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131 \u00f6zel tasarruf oran\u0131n\u0131 anlaml\u0131 d\u00fczeyde etkilememektedir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">Cardenas, Escobar (1998)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">1970-1994 Kolombiya<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faizin tasarruf oran\u0131 \u00fczerinde anlaml\u0131 etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">Athukorala, Sen (2004)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">1955-1998 Hindistan<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f tasarruf oranlar\u0131n\u0131 %2 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"134\">El Seoud (2014)<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"205\">1990-2013 Bahreyn<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f tasarruf oranlar\u0131n\u0131 %0,18 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"4\" width=\"638\"><strong>T\u00fcrkiye \u00f6zelinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Matur, Sabuncu, Bah\u00e7eci (2012)<\/td>\n<td width=\"195\">1977-2008<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f \u00f6zel tasarruf oran\u0131n\u0131 %1,2-1,7 aral\u0131\u011f\u0131nda art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">G\u00f6k (2014)<\/td>\n<td width=\"195\">1985-2010<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f tasarruf oran\u0131n\u0131 %7 d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">\u00d6zcan, G\u00fcnay, Erta\u00e7 (2003)<\/td>\n<td width=\"195\">1968-1994<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131 tasarruf oran\u0131n\u0131 anlaml\u0131 d\u00fczeyde etkilememektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">\u00d6zcan, G\u00fcnay, Erta\u00e7 (2012)<\/td>\n<td width=\"195\">1975-2008<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faizin tasarruf oran\u0131 etkisi 1975-2008 d\u00f6neminde anlaml\u0131 de\u011filken, 1988-2008 d\u00f6neminde\u00a0 reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f \u00f6zel tasarruf oran\u0131n\u0131\u00a0 %7 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">\u015eahin (2016)<\/td>\n<td width=\"195\">1975-2014<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131ndaki %10 art\u0131\u015f yurti\u00e7i tasarruf oran\u0131n\u0131 %1,8 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">\u00d6zlale<\/td>\n<td width=\"195\">1987-2010<\/td>\n<td width=\"299\">Tasarruf mevduat faizlerindeki %10 art\u0131\u015f \u00f6zel tasarruflar\u0131 %1,4\u2019l\u00fck art\u0131rmaktad\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"144\">Tun\u00e7, Yava\u015f (2015)<\/td>\n<td width=\"195\">1999-2013<\/td>\n<td width=\"299\">Reel faiz oran\u0131 tasarruf oran\u0131n\u0131 anlaml\u0131 d\u00fczeyde etkilememektedir.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><strong>Konut d\u0131\u015f\u0131 hane halk\u0131 kredileri tasarruflar\u0131 azalt\u0131r.<\/strong><\/h2>\n<p>Kredilerin tasarruflara etkisinin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/para-ve-kur-politikasinin-turkiye-ekonomisinin-ihtiyaci-olan-stratejiye-gore-konumlandirilmasi\/\">yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas<\/a>\u0131 gerekir. Hanehalk\u0131 kredilerinde, konut kredisi d\u0131\u015f\u0131ndaki ta\u015f\u0131t, ihtiya\u00e7 kredileri ve kredi kartlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde t\u00fcketime harcanmaktad\u0131r. Konut kredilerinin t\u00fcketim-tasarruf etkisinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Demirezen (2015)\u2019in 2002-2014 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, konut kredilerinin ihtiya\u00e7 ve ta\u015f\u0131t kredilerine g\u00f6re t\u00fcketim etkisinin \u00e7ok zay\u0131f oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Konut, ta\u015f\u0131t, ihtiya\u00e7 kredileri ve kredi kart\u0131 harcamalar\u0131ndaki %1 art\u0131\u015f t\u00fcketimi s\u0131ras\u0131yla %0,005, 0,048, 0,049, 0,105 art\u0131rmaktad\u0131r. Bu sonu\u00e7lar, konut kredilerinin t\u00fcketim yoluyla tasarruflar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/p>\n<p>Konut kredisi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 konut edinme \u00f6ncesinde daha az tasarruf etse de, konut kredisi \u00e7ektiklerinde daha az faiz \u00f6demek i\u00e7in \u00f6deme planlar\u0131nda vadeyi k\u0131saltma taksit tutar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctme yoluna gitmektedir. Kredi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bor\u00e7 alt\u0131na girdiklerinde y\u00fcksek kredi taksitlerini \u00f6demek i\u00e7in daha fazla tasarruf etmekte ve kredi taksidi olarak bankaya yat\u0131rmaktad\u0131r. Konut kredilerinin toplam krediler i\u00e7indeki pay\u0131 artt\u0131k\u00e7a bir yandan konut kredisi borcuna girenlerin tasarrufu artarken di\u011fer yandan gelecekte konut kredisi kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin tasarruflar\u0131 azalabilir.<\/p>\n<p>2002-2006 d\u00f6neminde konut kredilerinin krediler i\u00e7indeki pay\u0131 h\u0131zla artarken, in\u015faat yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme kaydetmi\u015ftir. 2008 y\u0131l\u0131nda konut kredisi oran\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f in\u015faat yat\u0131r\u0131mlar\u0131na daha sert yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. 2008 sonras\u0131nda konut kredisi oran\u0131 ile in\u015faat yat\u0131r\u0131m\u0131ndaki dalgalanmalar da benze\u015fmektedir. Hanehalk\u0131 kredileri i\u00e7inde konut kredisi d\u0131\u015f\u0131ndakiler t\u00fcketimi art\u0131rarak \u00f6zel tasarruf oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken, <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/enflasyonla-mucadelede-basel-iii-alternatif-araclar-neden-faizden-daha-etkili\/\">konut kredileri yat\u0131r\u0131mlar\u0131 destekledi\u011finden<\/a> benzer bir etkiye sahip de\u011fildir.<\/p>\n<h2><strong>T\u00fcketime harcanan ticari krediler tasarruflar\u0131 azalt\u0131r.<\/strong><\/h2>\n<p>Kredilerin tasarruflara etkisi sadece hanehalk\u0131 kredileri analiz edilerek anla\u015f\u0131lamaz. Harcamalar yat\u0131r\u0131m ve t\u00fcketim olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan\u00a0 i\u015fletmelerin yat\u0131r\u0131m ama\u00e7l\u0131 kullanmad\u0131\u011f\u0131 her kredi t\u00fcketimi destekler, tasarruflar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. T\u00fcketim ve yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131n\u0131 bir arada fonlayan ticari kredilerin tasarruflar\u0131 ve t\u00fcketim harcamalar\u0131n\u0131 birarada desteklemesi ara\u015ft\u0131rmalarda da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Demirezen (2015)\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, t\u00fcketici kredilerindeki %10 art\u0131\u015f, t\u00fcketimi %1,2 art\u0131r\u0131rken, ticari kredilerdeki %10 art\u0131\u015f t\u00fcketimi %0,5 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ticari krediler i\u00e7inde yat\u0131r\u0131m\u0131, t\u00fcketimi ve her ikisini de i\u00e7eren t\u00fcrler bulunmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden ticari kredileri yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde tam ayr\u0131\u015ft\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>BDDK, bilgi ama\u00e7l\u0131 t\u00fcketici kredileri verisini yay\u0131nlamaktad\u0131r. T\u00fcketici kredileri ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bireysel kredi t\u00fcrlerinin yan\u0131s\u0131ra taksitli ticari krediler ve kurumsal kredi kartlar\u0131na da yer verilmektedir. Bu iki kredi t\u00fcr\u00fc, taksitli ve k\u0131sa vadeli yap\u0131lar\u0131 ile i\u015fletmelerin k\u0131sa vadeli nakit ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6neliktir. \u0130\u015fletmelerin maa\u015f \u00f6demesi, sosyal g\u00fcvenlik primi gibi masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla kulland\u0131\u011f\u0131 krediler t\u00fcketim harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer ticari kredi t\u00fcrleri incelendi\u011finde, \u00e7o\u011funlukla belli bir ticari faaliyeti fonlamayan iskonto ve i\u015ftira senetlerinden alacaklar ve i\u015fletme kredilerinin, belli bir amaca tahsis edilen ihracat garantili yat\u0131r\u0131m, di\u011fer yat\u0131r\u0131m, ihtisas, ihracat, maden kredileri ve fon kaynakl\u0131 kredilere g\u00f6re t\u00fcketimi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc desteklemesi beklenmektedir.<\/p>\n<p>Vade bak\u0131m\u0131ndan krediler ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. 1 y\u0131l ve daha k\u0131sa vadeli krediler k\u0131sa vadeli, 1 y\u0131ldan uzun vadeli krediler orta ve uzun vadelidir. Ticari kredilerin k\u0131sa vadeli olanlar\u0131nda t\u00fcketimin yo\u011funla\u015fmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n<h2><strong>Ticari krediler yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/h2>\n<p>Hanehalk\u0131 kredilerinin tasarruflara etkisi, 10. Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019n\u0131nda da ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yurti\u00e7i Tasarruflar\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0130sraf\u0131n\u00a0 \u00d6nlenmesi Program\u0131\u2019n\u0131n <em>\u201cKredi D\u00fczenlemeleriyle Tasarruflar\u0131n \u00d6zendirilmesi ve \u00dcretken Yat\u0131r\u0131mlara Y\u00f6nlendirilmesi\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. bile\u015feni:<\/p>\n<p><em>\u201c\u2022 T\u00fcketici kredilerindeki art\u0131\u015f\u0131n makro ihtiyati tedbirlerle kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131 <\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em> Kredi kartlar\u0131ndaki taksitlendirme, \u00f6d\u00fcllendirme ve limit belirleme uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi <\/em><\/li>\n<li><em> Kredi maliyetlerinin farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve di\u011fer te\u015fvik edici veya cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerle ticari kredilerin toplam krediler i\u00e7erisindeki pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d<\/em>n\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Program \u00e7er\u00e7evesinde, kredi kartlar\u0131nda asgari \u00f6deme tutar\u0131 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kredi kart\u0131 limitleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kredi kartlar\u0131na taksit s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmi\u015ftir (TCMB, 2015).<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi ticari kredilerin toplam krediler i\u00e7erisindeki pay\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde tasarruf oranlar\u0131 d\u00fc\u015fmeye devam etmi\u015ftir. Ticari kredilerin ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin desteklenmesi, tasarruflar\u0131 \u00fcretken yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nlendirmeyebilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ticari kredi t\u00fcrlerinin yat\u0131r\u0131m ve t\u00fcketim etkilerini birarada bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 tasarruf politikalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fini zay\u0131flatmaktad\u0131r. Ticari kredi t\u00fcrlerinin yat\u0131r\u0131m ve t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kredi politikalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fini art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Finansal kiralama ile krediler yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/strong><\/h2>\n<p>Ticari kredileri yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131rmak t\u00fcketici kredilerine g\u00f6re daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Konut ve ta\u015f\u0131t kredileri \u00e7o\u011funlukla sat\u0131n al\u0131nan konut veya ta\u015f\u0131t ipotek alt\u0131na al\u0131narak kulland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, farkl\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olunabilmektedir. B\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ipotek bulunmayan ticari kredileri yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131rmak ise g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n<p>Kredilerin yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlerin belirlenebilmesi gerekmektedir. Finansal kiralamada, kredi kurumu kredi konusunu sat\u0131n alarak m\u00fc\u015fteriye kiralad\u0131\u011f\u0131ndan kredinin yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n<p>Krediler yat\u0131r\u0131m t\u00fcketim ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131labildi\u011finde, t\u00fcketim kredileri k\u0131s\u0131tlanarak finans kaynaklar\u0131 yat\u0131r\u0131m kredilerine y\u00f6nlendirilecektir.<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/1991576\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fry, M.J. 1978, &#8220;Money and Capital or Financial Deepening in Economic Development?&#8221;, <em>Journal of Money, Credit and Banking, <\/em>vol. 10, no. 4, pp. 464-475.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/51714177\/BUKU_Rethinking_of_Development_Collection_of_Papers_Members_of_Association_of_Indonesian_Development_Planner\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Thanoon, M.A. &amp; Baharumshah, A.Z. 2005;2007;, &#8220;What happened to savings during the financial crisis\u2014a dynamic panel analysis of Asian-5 countries&#8221;, <em>Economic Change and Restructuring, <\/em>vol. 38, no. 3, pp. 257-275.<\/a><\/p>\n<p>Edwards, S. 1995, <em>Why are Saving Rates so Different Across Countries?: An International Comparative Analysis<\/em>, National Bureau of Economic Research.<\/p>\n<p>Gupta, K.L. 1987, &#8220;Aggregate Savings, Financial Intermediation, and Interest Rate&#8221;, <em>The Review of Economics and Statistics, <\/em>vol. 69, no. 2, pp. 303-311.<\/p>\n<p>Horioka, C. &amp; Terada-Hagiwara, A. 2012, &#8220;The determinants and long-term projections of saving rates in Developing Asia&#8221;, <em>JAPAN AND THE WORLD ECONOMY, <\/em>vol. 24, no. 2, pp. 128-137.<\/p>\n<p>Masson, P.R., Bayoumi, T. &amp; Samiei, H. 1998, &#8220;International Evidence on the Determinants of Private Saving&#8221;, <em>The World Bank Economic Review, <\/em>vol. 12, no. 3, pp. 483-501.<\/p>\n<p>Harris, M.N., Loundes, J. &amp; Webster, E. 2002, &#8220;Determinants of Household Saving in Australia&#8221;, <em>Economic Record, <\/em>vol. 78, no. 241, pp. 207-223.<\/p>\n<p>Jongwanich, J. 2010, &#8220;The determinants of household and private savings in Thailand&#8221;, <em>Applied Economics, <\/em>vol. 42, no. 8, pp. 965-976.<\/p>\n<p>Beznoska, M., &amp; Ochmann, R. (2013). The interest elasticity of household savings: A structural approach with german micro data.<em> Empirical Economics, 45<\/em>(1), 371-399. doi:http:\/\/dx.doi.org\/10.1007\/s00181-012-0626-9<\/p>\n<p>Cardenas, M. &amp; Escobar, A. 1998, &#8220;Saving determinants in Colombia: 1925-1994&#8221;, <em>Journal of Development Economics, <\/em>vol. 57, no. 1, pp. 5.<\/p>\n<p>Athukorala, P. &amp; Sen, K. 2004, &#8220;The Determinants of Private Saving in India&#8221;, <em>World Development, <\/em>vol. 32, no. 3, pp. 491-503.<\/p>\n<p>El-Seoud, 2014. Private Saving Determinants in Bahrain. <em>International Journal of Economics, Commerce and Management, <\/em>2(4).<\/p>\n<p>Matur, E. P., Sabuncu, A. &amp;. Bah\u00e7eci, S. 2012. Determinants of Private Savings and Interaction Between Public &amp; Private Savings in Turkey, <em>Topics in Middle Eastern and African Economies, <\/em>vo. 14, pp. 102-125.<\/p>\n<p>G\u00f6k, A., 2014. A Time Series Analysis of the Determinants of Private Savings in Turkey. <em>Afro Euroasian Studies Journal, <\/em>13(1), pp. 5-25.<\/p>\n<p>\u00d6zcan, K.M., G\u00fcnay, A. &amp; Erta\u00e7, S. 2003, Determinants of private savings behaviour in Turkey, <em>Applied Economics, <\/em>vol. 35, no. 12, pp. 1405-1416.<\/p>\n<p>\u00d6zcan, K.M., G\u00fcnay, A. &amp; Erta\u00e7, S. 2003, Macro and Socioeconomic Determinants of Turkish Private Savings, <em>Journal of Economic Cooperation and Development, <\/em>vol. 33, no. 2, pp. 93-130.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/pub\/cuiibfd\/issue\/42702\/469703\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u015eahin, D., 2016. An Emprical Analysis of Determinants of Saving in Turkey. <em>The Journal of Academic Social Science Studies, <\/em>no. 43, pp. 109-120.<\/a><\/p>\n<p>\u00d6zlale, \u00dc. <em>T\u00fcrkiye\u2019de Tasarruf A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n Nedenleri ve Kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Politika \u00d6nerileri. <\/em>Available at: https:\/\/www.tbb.org.tr\/dosyalar\/arastirma_ve_raporlar\/ozlale.pdf [04 01 2016].<\/p>\n<p>TCMB, 2015. <em>Tasarruf-Yat\u0131r\u0131m Dinamikleri ve Cari \u0130\u015flemler Dengesi Geli\u015fmeleri, <\/em>Ankara: TCMB.<\/p>\n<p>Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131, 2013. <em>10. Kalk\u0131nma Plan\u0131, <\/em>Ankara: Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8217;de faiz tasarruf ili\u015fkisi \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu. Peki literat\u00fcrde iddia edildi\u011fi gibi yat\u0131r\u0131mlar T\u00fcrkiye&#8217;de faize duyarl\u0131 m\u0131? Tabloda derledi\u011fimiz ara\u015ft\u0131rmalar faizlerin tasarruflar \u00fczerindeki etkilerinin b\u00f6lge ve y\u0131llar baz\u0131nda de\u011fi\u015febildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Reel faizin tasarruf oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucuna varan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, \u00f6rneklem benzer \u00f6zellikteki \u00fclkelerden se\u00e7ilmi\u015ftir. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerden ve k\u00fclt\u00fcrlerden farkl\u0131 geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyindeki \u00fclkelerden se\u00e7ilen \u00f6rneklemlerde ise<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4401,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[300,228,281],"class_list":{"0":"post-4400","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-ekonometri","10":"tag-faiz","11":"tag-tasarruf"},"better_featured_image":{"id":4401,"alt_text":"Faiz Tasarruf \u0130li\u015fkileri","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1429,"height":489,"file":"2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi.png","filesize":52742,"sizes":{"medium":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-300x103.png","width":300,"height":103,"mime-type":"image\/png","filesize":11673,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-300x103.png"},"large":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-1024x350.png","width":1024,"height":350,"mime-type":"image\/png","filesize":60041,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-1024x350.png"},"thumbnail":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-150x150.png","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/png","filesize":5834,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-150x150.png"},"medium_large":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-768x263.png","width":768,"height":263,"mime-type":"image\/png","filesize":41363,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-768x263.png"},"bunyad-small":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-150x51.png","width":150,"height":51,"mime-type":"image\/png","filesize":4554,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-150x51.png"},"bunyad-medium":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-450x154.png","width":450,"height":154,"mime-type":"image\/png","filesize":19766,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-450x154.png"},"bunyad-full":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-1200x411.png","width":1200,"height":411,"mime-type":"image\/png","filesize":73922,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-1200x411.png"},"bunyad-768":{"file":"Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-768x263.png","width":768,"height":263,"mime-type":"image\/png","filesize":41363,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi-768x263.png"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4400,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Turkiye-ve-Dunyada-Faiz-Tasarruf-Iliskisi.png"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4400"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5243,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400\/revisions\/5243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}