{"id":4408,"date":"2023-04-24T07:06:22","date_gmt":"2023-04-24T04:06:22","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4408"},"modified":"2025-07-20T17:45:17","modified_gmt":"2025-07-20T14:45:17","slug":"fedakarlik-haddi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/fedakarlik-haddi-nedir\/","title":{"rendered":"Fedakarl\u0131k Haddi Nedir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Fedakarl\u0131k haddi<\/strong>, bir ekonomide enflasyonu y\u00fczde 1 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in o d\u00f6nemin do\u011fal has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde ka\u00e7\u0131ndan fedakarl\u0131k etmek gerekti\u011fini ifade eden rakamd\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir ekonomide belirli bir y\u0131lda enflasyonun y\u00fczde 2 d\u00fc\u015fmesi o y\u0131l has\u0131lan\u0131n do\u011fal has\u0131ladan y\u00fczde 10 k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015fsa, fedakarl\u0131k haddi be\u015fe e\u015fittir. Benzer bir bi\u00e7imde bir ekonomide enflasyon haddi d\u00f6rt y\u0131l sonra y\u00fczde 20 \u2018den y\u00fczde 14 \u2018e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemin birinci, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131llar\u0131nda has\u0131la do\u011fal has\u0131lan\u0131n s\u0131ras\u0131yla % 9, % 6, % 5 ve % 4 alt\u0131na inmi\u015f ise, fedakarl\u0131k haddi % 4 \u2018t\u00fcr: S\u00f6z konusu d\u00f6nemde <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/enflasyonla-mucadelede-cift-faiz-dual-interest-rate-onerisi\/\">enflasyonu y\u00fczde 1 d\u00fc\u015f\u00fcrmek<\/a> i\u00e7in her y\u0131l do\u011fal has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 4 \u2018\u00fc feda edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4409\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Formulu.jpg\" alt=\"Fedakarl\u0131k Haddi Nas\u0131l Hesaplan\u0131r\" width=\"571\" height=\"136\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Formulu.jpg 571w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Formulu-300x71.jpg 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Formulu-150x36.jpg 150w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Formulu-450x107.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p>Bir ekonomide fedakarl\u0131k haddi ne kadar y\u00fcksek olursa, ceteris paribus h\u00fck\u00fcmetler \u015fok politika yerine tedrici politika izlemeyi tercih ederler. Benzer bi\u00e7imde fedakarl\u0131k haddini hesaplayan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ekonomilerde, \u015fok politika izlediklerinde nas\u0131l bir durumla kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 kestiremeyen h\u00fck\u00fcmetler yine \u015fok politika yerine tedrici politika izlemeyi tercih ederler. Bat\u0131 ekonomileri i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, bat\u0131 ekonomilerinde fedakarl\u0131k haddinin 5 civar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Okun Kanunu\u2019na g\u00f6re bat\u0131 ekonomilerinde has\u0131lan\u0131n do\u011fal has\u0131ladan % 3 k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 devrevi i\u015fsizli\u011fin % 1 artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131ndan, bat\u0131 ekonomilerinde fedakarl\u0131k haddinin 5 civar\u0131nda olmas\u0131, enflasyon % 1 d\u00fc\u015f\u00fcnce devrevi i\u015fsizli\u011fin % 5 \/ % 3 = % 1.6 artt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan fedakarl\u0131k haddi kavram\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 olabilmesi i\u00e7in,<a href=\"https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/e621c86a-36aa-44da-b4ef-a5740be88ccd\/9406tur.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=ROOTWORKSPACE-e621c86a-36aa-44da-b4ef-a5740be88ccd-m3fw6wQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> anti &#8211; enflasyonist bir politikan\u0131n<\/a>, enflasyon haddini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken has\u0131lay\u0131 yukar\u0131da a\u00e7\u0131klamalarda oldu\u011fu gibi do\u011fal has\u0131lan\u0131n alt\u0131na ( devrevi i\u015fsizlik haddini do\u011fal i\u015fsizlik haddinin \u00fcst\u00fcne ) \u00e7ekmesi gerekir. Yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalarda b\u00f6yle bir durumun s\u00f6z konusu olmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, h\u00fck\u00fcmet nominal para arz\u0131 b\u00fcy\u00fcme haddini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcnce veya k\u0131saca h\u00fck\u00fcmet yeni bir politika uygulamaya ba\u015flay\u0131nca, enflasyonist bekleyi\u015flerin enflasyon haddindeki d\u00fc\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmesi ve b\u00f6ylece k\u0131sa d\u00f6nem toplam arz e\u011frisini zaman i\u00e7inde a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru kaymas\u0131, k\u0131saca bekleyi\u015flerin uyarlay\u0131c\u0131;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4410 alignleft\" style=\"font-size: 14px; font-family: &#039;Public Sans&#039;, system-ui, sans-serif;\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Uslu-Sayilarin-Formullerde-Kullanimi.jpg\" alt=\"\u00fcsl\u00fc say\u0131 tasarruflar\" width=\"111\" height=\"30\" title=\"\"><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px; color: var(--c-contrast-800);\">olmas\u0131d\u0131r. K\u0131saca geleneksel yakla\u015f\u0131m diye nitelendirilen b\u00f6yle bir analizin temel kapal\u0131 varsay\u0131m\u0131, h\u00fck\u00fcmet anti &#8211; enflasyonist bir politika izledi\u011finde ( m = 2 ) ki\u015filerin bekleyi\u015flerinin bu politika de\u011fi\u015fikli\u011finden etkilenmeyecek olmas\u0131, ki\u015filerin enflasyonist bekleyi\u015flerini sanki eski politika ( m = 10 ) izleniyormu\u015f gibi olu\u015fturmalar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k daha \u00f6nce a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, rasyonel bekleyi\u015fler yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re karar birimleri bekleyi\u015flerini ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde izlenen politikaya g\u00f6re de\u011fil gelecekte izlenecek politikaya g\u00f6re belirlerler ve h\u00fck\u00fcmetin gelecekte nas\u0131l bir politika de\u011fi\u015fikli\u011fine gidece\u011fine (gelecekte nas\u0131l bir politika izleyece\u011fine ) ili\u015fkin bir belirsizlik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, ki\u015filer enflasyon oran\u0131n\u0131 ortalama olarak do\u011fru tahmin ederler;<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4411 alignleft\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Enflasyon-beklentileri-Hesaplama.jpg\" alt=\"Enflasyon ka\u00e7 olur\" width=\"77\" height=\"26\" title=\"\"><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin h\u00fck\u00fcmet enflasyonu a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in nominal para arz\u0131 b\u00fcy\u00fcme haddini % 10 \u2019dan % 2 \u2018ye d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klarsa, ki\u015filer beklenen enflasyon haddini % 2 olarak de\u011fi\u015ftirirler ve b\u00f6ylece enflasyon % 2 \u2018ye d\u00fc\u015ferken has\u0131la do\u011fal has\u0131la d\u00fczeyinde kal\u0131r:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4412\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Hesaplama-Formulu.jpg\" alt=\"Fedakarl\u0131k Haddi Nas\u0131l Hesaplan\u0131r\" width=\"432\" height=\"63\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Hesaplama-Formulu.jpg 432w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Hesaplama-Formulu-300x44.jpg 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-Hesaplama-Formulu-150x22.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 432px) 100vw, 432px\" \/><\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla da rasyonel bekleyi\u015fler yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re, h\u00fck\u00fcmetin gelecekte nas\u0131l bir politika de\u011fi\u015fikli\u011fine gidece\u011fine ( gelecekte nas\u0131l bir anti \u2013 enflasyonist politika izleyece\u011fine ) ili\u015fkin bir belirsizlik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, fedakarl\u0131k haddi s\u0131f\u0131rd\u0131r. Bir ekonomide enflasyon sorunuyla y\u00fczle\u015firken ac\u0131 re\u00e7ete i\u00e7meksizin ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in, h\u00fck\u00fcmet a\u00e7\u0131k ve halka iyi anlat\u0131lm\u0131\u015f bir politika uygulamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca halk a\u00e7\u0131klanan politikan\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fine ve ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 inanmal\u0131 veya k\u0131saca a\u00e7\u0131klanan politikan\u0131n inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r: A\u00e7\u0131klanan politikan\u0131n inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ki\u015filer bekleyi\u015flerini de\u011fi\u015ftirmezler. Bu iki husus birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, enflasyonla m\u00fccadelede ac\u0131 ila\u00e7 i\u00e7meksizin ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in, h\u00fck\u00fcmet \u015fok bir politika izlemeli ve enflasyonu h\u0131zla ( k\u0131sa s\u00fcrede ) d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi ama\u00e7layan bu politikan\u0131n inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fedakarl\u0131k haddi, bir ekonomide enflasyonu y\u00fczde 1 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in o d\u00f6nemin do\u011fal has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde ka\u00e7\u0131ndan fedakarl\u0131k etmek gerekti\u011fini ifade eden rakamd\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir ekonomide belirli bir y\u0131lda enflasyonun y\u00fczde 2 d\u00fc\u015fmesi o y\u0131l has\u0131lan\u0131n do\u011fal has\u0131ladan y\u00fczde 10 k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015fsa, fedakarl\u0131k haddi be\u015fe e\u015fittir. Benzer bir bi\u00e7imde bir ekonomide enflasyon haddi d\u00f6rt y\u0131l<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":4413,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[204,287,286,303],"class_list":{"0":"post-4408","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-enflasyon","10":"tag-iktisat-sozlugu","11":"tag-iktisat-teoremleri","12":"tag-okun-kanunu"},"better_featured_image":{"id":4413,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":784,"height":402,"file":"2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2.jpg","filesize":53657,"sizes":{"medium":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-300x154.jpg","width":300,"height":154,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":8454,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-300x154.jpg"},"thumbnail":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":4815,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-768x394.jpg","width":768,"height":394,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":31715,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-768x394.jpg"},"bunyad-small":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-150x77.jpg","width":150,"height":77,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":3097,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-150x77.jpg"},"bunyad-medium":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-450x231.jpg","width":450,"height":231,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":15724,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-450x231.jpg"},"bunyad-768":{"file":"Fedakarlik-Haddi-2-768x394.jpg","width":768,"height":394,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":31715,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2-768x394.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4408,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Fedakarlik-Haddi-2.jpg"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4408"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5234,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4408\/revisions\/5234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}