{"id":4584,"date":"2023-05-18T04:27:51","date_gmt":"2023-05-18T01:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4584"},"modified":"2025-07-20T04:26:42","modified_gmt":"2025-07-20T01:26:42","slug":"ikinci-derece-fiyat-farklilasmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/ikinci-derece-fiyat-farklilasmasi\/","title":{"rendered":"\u0130kinci Derece Fiyat Farkl\u0131la\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130kinci derece fiyat farkl\u0131la\u015fmas\u0131<\/strong>, monopolc\u00fc bir firman\u0131n \u00fcretti\u011fi her mal\u0131n farkl\u0131 birimleri i\u00e7in farkl\u0131 fiyat uygulamas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ayr\u0131ca sat\u0131n al\u0131nmak istenen mal miktar\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde farkl\u0131 fiyat uygulamas\u0131na ( sat\u0131n al\u0131nan mal miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a birim fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmesine )\u00a0 denir. Yani ikinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda kriter t\u00fcketicilerin \u00f6demeye raz\u0131 olduklar\u0131 en y\u00fcksek fiyat de\u011fil, talep ettikleri mal miktar\u0131d\u0131r. \u0130kinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda birim fiyat, sat\u0131n al\u0131nan mal miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a azald\u0131\u011f\u0131ndan, ikinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 t\u00fcketimi te\u015fvik eder.<\/p>\n<p>Birinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n aksine, monopolc\u00fcn\u00fcn her t\u00fcketicinin \u00f6demeye raz\u0131 oldu\u011fu maksimum fiyat\u0131 \/ her t\u00fcketicinin talep e\u011frisini bilmesi gibi \u00e7ok s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir ko\u015ful i\u00e7ermeyen ikinci\u00a0 derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilmi\u015ftir;<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4585\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ikinci-Derece-Fiyat-Farklilasmasi.png\" alt=\"\u0130kinci Derece Fiyat Farkl\u0131la\u015fmas\u0131 Grafi\u011fi\" width=\"521\" height=\"268\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ikinci-Derece-Fiyat-Farklilasmasi.png 521w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ikinci-Derece-Fiyat-Farklilasmasi-300x154.png 300w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ikinci-Derece-Fiyat-Farklilasmasi-150x77.png 150w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ikinci-Derece-Fiyat-Farklilasmasi-450x231.png 450w\" sizes=\"(max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><\/p>\n<p>Grafikte <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/birinci-derece-fiyat-farklilastirmasi-nedir\/\">monopolc\u00fc<\/a> Q(1) birim mal\u0131 P(1) fiyat\u0131ndan satarak birinci birim mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan ( A + B ) kadar t\u00fcketici fazlas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irir. Benzer bir bi\u00e7imde Q(1)Q(2) birimi P(2) fiyat\u0131ndan satmak suretiyle ikinci birimin sat\u0131\u015f\u0131ndan C kadar t\u00fcketici fazlas\u0131 elde eder. Marjinal has\u0131lat ( ilave birimin sat\u0131\u015f\u0131ndan toplam has\u0131latta meydana getirdi\u011fi art\u0131\u015f ) bu durumda da yine fiyata e\u015fit oldu\u011fundan, monopolc\u00fc marjinal has\u0131lat\u0131 marjinal maliyete e\u015fit k\u0131lan Q(2)Q(3) birim mal i\u00e7in fiyat marjinal maliyete e\u015fit ( P = LRMC ) oldu\u011fundan, monopolc\u00fcn\u00fcn bu son birimin sat\u0131\u015f\u0131ndan ilave bir t\u00fcketici fazlas\u0131 ele ge\u00e7irmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu uygulama monopolc\u00fcn\u00fcn t\u00fcketici fazlas\u0131n\u0131n ( A + B + C ) kadar\u0131na ele ge\u00e7irmesine yol a\u00e7ar. Birinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n aksine, ikinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda t\u00fcketicide kalan, monopolc\u00fcn\u00fcn ele ge\u00e7iremedi\u011fi fazla bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda oldu\u011fu gibi ikinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n da uygulanabilmesi i\u00e7in, t\u00fcketicilerin mal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck fiyattan al\u0131p di\u011fer t\u00fcketicilere daha y\u00fcksek fiyattan satmalar\u0131 veya k\u0131saca arbitraj yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamal\u0131d\u0131r. \u0130kinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n tipik \u00f6rnekleri elektrik, su ve havagaz\u0131 gibi kamusal hizmetlerdir. T\u00fcm d\u00fcnya \u00fczerinde hemen hemen t\u00fcm \u00fclkelerde bu hizmetlerin birim fiyatlar\u0131 t\u00fcketilen miktara ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir.<\/p>\n<p>Analiz <a href=\"https:\/\/www.yenisafak.com\/yazarlar\/levent-yilmaz\/ceteris-paribus-iktisatcilari-ve-basimiza-gelenler-2055930\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ceteris paribus<\/a> ve statiktir. Fiyat farkl\u0131la\u015fmas\u0131 modelleri \u00fczerinden bu tip analizler genellikle arz k\u0131s\u0131tlar\u0131na ili\u015fkin de\u011fi\u015fkenleri ihmal etmesi ile ele\u015ftirilir. Monop\u0131lc\u00fcn\u00fcn hem sekt\u00f6rel hem de tipik bir i\u015fletmeden kurumsal farkl\u0131l\u0131klar\u0131 modele al\u0131nmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130kinci derece fiyat farkl\u0131la\u015fmas\u0131, monopolc\u00fc bir firman\u0131n \u00fcretti\u011fi her mal\u0131n farkl\u0131 birimleri i\u00e7in farkl\u0131 fiyat uygulamas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ayr\u0131ca sat\u0131n al\u0131nmak istenen mal miktar\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde farkl\u0131 fiyat uygulamas\u0131na ( sat\u0131n al\u0131nan mal miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a birim fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmesine )\u00a0 denir. Yani ikinci derece fiyat farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda kriter t\u00fcketicilerin \u00f6demeye raz\u0131 olduklar\u0131 en y\u00fcksek fiyat de\u011fil, talep ettikleri mal<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":4586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[287,298],"class_list":{"0":"post-4584","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-iktisat-sozlugu","10":"tag-monopol"},"better_featured_image":{"id":4586,"alt_text":"Monopol Karlar Nas\u0131l Elde Edilir.","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1024,"height":1024,"file":"2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi.png","filesize":78794,"sizes":{"medium":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-300x300.png","width":300,"height":300,"mime-type":"image\/png","filesize":27403,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-300x300.png"},"thumbnail":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-150x150.png","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/png","filesize":11044,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-150x150.png"},"medium_large":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-768x768.png","width":768,"height":768,"mime-type":"image\/png","filesize":86694,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-768x768.png"},"bunyad-small":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-150x150.png","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/png","filesize":11044,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-150x150.png"},"bunyad-medium":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-450x450.png","width":450,"height":450,"mime-type":"image\/png","filesize":46112,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-450x450.png"},"bunyad-768":{"file":"Monopol-Kar-Grafigi-768x768.png","width":768,"height":768,"mime-type":"image\/png","filesize":86694,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi-768x768.png"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4584,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Monopol-Kar-Grafigi.png"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4584"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5392,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4584\/revisions\/5392"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}