{"id":4741,"date":"2023-08-04T13:18:34","date_gmt":"2023-08-04T10:18:34","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4741"},"modified":"2025-08-20T13:25:59","modified_gmt":"2025-08-20T10:25:59","slug":"kati-yapiskan-ucret-modeli-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/kati-yapiskan-ucret-modeli-nedir\/","title":{"rendered":"Kat\u0131 Yap\u0131\u015fkan \u00dccret Modeli Nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Toplam <a href=\"https:\/\/www.investopedia.com\/terms\/p\/price_stickiness.asp\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">arz\u0131 bekleyi\u015fler ile ili\u015fkilendiren model<\/a>, kat\u0131 yap\u0131\u015fkan \u00fccret modelidir. Yeni keynesyen modelin kurucular\u0131ndan Stanley Fisher taraf\u0131ndan 1977 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilen kat\u0131 \u00fccret modelinde, nominal \u00fccretin i\u015f\u00e7ilerle firmalar aras\u0131nda imzalanan toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde belirlendi\u011fi ve s\u00f6zle\u015fme d\u00f6nemi boyunca ( 2-3 y\u0131l ) sabit oldu\u011fu noktas\u0131ndan hareket edilir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, kat\u0131 \u00fccret modelinde nominal \u00fccretin de\u011fi\u015fen iktisadi ko\u015fullara uyum sa\u011flayarak y\u00fckselmesi veya d\u00fc\u015fmesi ancak <a href=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/ucretlerin-artisi-enflasyonu-neden-ve-nasil-arttirmaz\/\">uzun d\u00f6nemde s\u00f6z konusu olur<\/a>: \u00dccret d\u00fczeyi k\u0131sa d\u00f6nemde esnek de\u011fil kat\u0131 veya yap\u0131\u015fkand\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde belirli bir nominal \u00fccret \u00fczerinden belirli bir s\u00fcre i\u00e7in anla\u015fan i\u015f\u00e7iler ve firmalar, asl\u0131nda s\u00f6zle\u015fme d\u00f6neminde fiyat d\u00fczeyinin ileride ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmezler: \u0130\u015f\u00e7iler ve firmalar s\u00f6zle\u015fme d\u00f6neminde fiyat d\u00fczeyinin ne olaca\u011f\u0131 konusunda bir tahmin yaparlar. Dolay\u0131s\u0131yla da para hayali i\u00e7inde olmayan i\u015f\u00e7iler ve firmalar, belirli bir nominal \u00fccret haddinde anla\u015fmaya varmak suretiyle, asl\u0131nda bekledikleri fiyat d\u00fczeyi P(e) \u00fczerinden belirli bir hedeflenen reel \u00fccrete W(r) ula\u015facaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4742\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Kati-Yapiskan-Ucret-Modeli-Formulu.jpg\" alt=\"Yap\u0131\u015fkan \u00dccretler Form\u00fcl\" width=\"221\" height=\"71\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Kati-Yapiskan-Ucret-Modeli-Formulu.jpg 221w, https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Kati-Yapiskan-Ucret-Modeli-Formulu-150x48.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 221px) 100vw, 221px\" \/><\/p>\n<p>\u0130mzalanan toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde nominal \u00fccret belirlendikten sonra, firmalar fiili fiyat d\u00fczeyini ( P ) \u00f6\u011frenilirler. Dolay\u0131s\u0131yla da firmalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan reel \u00fccret a\u015fa\u011f\u0131daki gibi ifade edilebilir;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4743\" src=\"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Reel-Ucretler.jpg\" alt=\"Reel \u00dccret Form\u00fcl\u00fc\" width=\"144\" height=\"71\" title=\"\"><\/p>\n<p>Bu denkleme g\u00f6re, beklenen ve ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyleri aras\u0131ndaki fark, reel \u00fccretin (W\/P)hedeflenen reel \u00fccretten W(r) farkl\u0131 olmas\u0131na yol a\u00e7ar. Ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi beklenen fiyat d\u00fczeyinden b\u00fcy\u00fck ise, reel \u00fccret hedeflenen reel \u00fccretten k\u00fc\u00e7\u00fck olur: P &gt;P(e)\u00a0 , W\/P &lt; W(r)<\/p>\n<p>Kat\u0131 \u00fccret modelinde yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalardan hareketle toplam arz e\u011frisi t\u00fcretilirken, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde hem istihdam d\u00fczeyinin hem de nominal \u00fccretin de\u011fil sadece nominal \u00fccretin belirlendi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla da sendikalar\u0131n belirlenen nominal \u00fccret \u00fczerinden firmalar\u0131n istedikleri kadar emek arz edecekleri, k\u0131saca istihdam d\u00fczeyinin firmalar taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi, firmalar\u0131n daima emek talep e\u011frisi \u00fczerinde olduklar\u0131 varsay\u0131l\u0131r. Bu varsay\u0131m alt\u0131nda, fiyat d\u00fczeyinde meydana gelen beklenmeyen bir art\u0131\u015f sonucu ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi beklenen fiyat d\u00fczeyinden b\u00fcy\u00fck ve buna ba\u011fl\u0131 olarak reel \u00fccret hedeflenen reel \u00fccretten k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funda ( P &gt; P(e)\u00a0 , W\/P &lt; W(r) ),\u00a0firmalar daha fazla emek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar ve dolay\u0131s\u0131yla da istihdam ve has\u0131la d\u00fczeyi artar. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, fiyat d\u00fczeyinin beklenen fiyat d\u00fczeyinden b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 has\u0131lan\u0131n y\u00fckselmesine yol a\u00e7ar veya bu s\u00f6ylenenlerin tam tersi olur.<\/p>\n<p>Kat\u0131 \u00fccret modelinde k\u0131sa d\u00f6nem arz e\u011frisinin pozitif e\u011fimli olmas\u0131n\u0131n nedeni, i\u015f\u00e7i yan\u0131lma modelinde oldu\u011fu gibi, emek piyasas\u0131ndaki aksakl\u0131kt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k firma yan\u0131lma modelinde k\u0131sa d\u00f6nem arz e\u011frisinin pozitif e\u011fimli olmas\u0131n\u0131n nedeni, mal piyasas\u0131ndaki aksakl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<h3 data-start=\"330\" data-end=\"378\"><strong data-start=\"334\" data-end=\"378\">1. Kat\u0131 \u00dccret Modelinin Teorik \u00c7er\u00e7evesi<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"380\" data-end=\"745\">Kat\u0131 \u00fccret modeli, <strong data-start=\"399\" data-end=\"425\">yeni Keynesyen iktisat<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biridir ve \u00f6zellikle toplam arz\u0131n beklentilerle nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fini a\u00e7\u0131klamakta \u00f6nemli bir ara\u00e7t\u0131r. Stanley Fischer\u2019in 1977\u2019de geli\u015ftirdi\u011fi bu model, \u00fccretlerin toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirlenmesi ve bu s\u00f6zle\u015fmelerin <strong data-start=\"692\" data-end=\"722\">k\u0131sa d\u00f6nemde sabit kalmas\u0131<\/strong> varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"747\" data-end=\"1095\">Bu yakla\u015f\u0131mda, i\u015f\u00e7i ve firmalar gelecekteki fiyat d\u00fczeyini tahmin ederek <strong data-start=\"820\" data-end=\"837\">nominal \u00fccret<\/strong> \u00fczerinde anla\u015f\u0131rlar. Ancak ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi, beklenen fiyat d\u00fczeyinden farkl\u0131 olursa, <strong data-start=\"932\" data-end=\"946\">reel \u00fccret<\/strong> hedeflenen seviyeden sapar. Sonu\u00e7 olarak, firmalar\u0131n istihdam kararlar\u0131 de\u011fi\u015fir ve bu durum k\u0131sa d\u00f6nem toplam arz e\u011frisinin (SRAS) e\u011fimini belirler.<\/p>\n<hr data-start=\"1097\" data-end=\"1100\" \/>\n<h3 data-start=\"1102\" data-end=\"1150\"><strong data-start=\"1106\" data-end=\"1150\">2. Beklentiler ve Reel \u00dccret Dinamikleri<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1152\" data-end=\"1376\">Kat\u0131 \u00fccret modelinde beklentiler kritik bir rol oynar. \u0130\u015f\u00e7i ve firmalar s\u00f6zle\u015fme imzalarken gelecekteki fiyat d\u00fczeyi i\u00e7in bir beklenti olu\u015ftururlar: <strong data-start=\"1301\" data-end=\"1309\">P(e)<\/strong>. Ancak ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi <strong data-start=\"1342\" data-end=\"1347\">P<\/strong>, bu beklentiden sapabilir:<\/p>\n<ul data-start=\"1378\" data-end=\"1713\">\n<li data-start=\"1378\" data-end=\"1550\">\n<p data-start=\"1380\" data-end=\"1550\"><strong data-start=\"1380\" data-end=\"1393\">P &gt; P(e):<\/strong> Ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi beklenenden y\u00fcksekse, reel \u00fccret hedeflenen seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015fer. Firmalar daha fazla i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ister ve istihdam artar.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1551\" data-end=\"1713\">\n<p data-start=\"1553\" data-end=\"1713\"><strong data-start=\"1553\" data-end=\"1566\">P &lt; P(e):<\/strong> Ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi beklenenden d\u00fc\u015f\u00fckse, reel \u00fccret hedeflenen seviyenin \u00fczerine \u00e7\u0131kar. Firmalar daha az i\u015f\u00e7i talep eder ve istihdam d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1715\" data-end=\"1900\">Bu mekanizma, k\u0131sa d\u00f6nemde <strong data-start=\"1742\" data-end=\"1760\">\u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/strong> temel nedenlerinden birini a\u00e7\u0131klar: Fiyat d\u00fczeyindeki beklenmeyen de\u011fi\u015fiklikler, reel \u00fccretleri ve dolay\u0131s\u0131yla istihdam ve \u00fcretimi etkiler.<\/p>\n<hr data-start=\"1902\" data-end=\"1905\" \/>\n<h3 data-start=\"1907\" data-end=\"1953\"><strong data-start=\"1911\" data-end=\"1953\">3. K\u0131sa D\u00f6nem ve Uzun D\u00f6nem Arz E\u011frisi<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1955\" data-end=\"2232\">Kat\u0131 \u00fccret modeline g\u00f6re <strong data-start=\"1980\" data-end=\"2019\">k\u0131sa d\u00f6nem toplam arz e\u011frisi (SRAS)<\/strong> pozitif e\u011fimlidir. Bunun nedeni, fiyat d\u00fczeyindeki beklenmeyen de\u011fi\u015fimlerin reel \u00fccretler ve istihdam \u00fczerinde do\u011frudan etkili olmas\u0131d\u0131r. Ancak <strong data-start=\"2164\" data-end=\"2180\">uzun d\u00f6nemde<\/strong> nominal \u00fccretler yeni fiyat d\u00fczeyine uyum sa\u011flar.<\/p>\n<p data-start=\"2234\" data-end=\"2247\">Bu nedenle:<\/p>\n<ul data-start=\"2248\" data-end=\"2475\">\n<li data-start=\"2248\" data-end=\"2332\">\n<p data-start=\"2250\" data-end=\"2332\"><strong data-start=\"2250\" data-end=\"2267\">K\u0131sa d\u00f6nemde:<\/strong> Beklenmeyen fiyat de\u011fi\u015fiklikleri, \u00fcretim ve istihdam\u0131 etkiler.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2333\" data-end=\"2475\">\n<p data-start=\"2335\" data-end=\"2475\"><strong data-start=\"2335\" data-end=\"2352\">Uzun d\u00f6nemde:<\/strong> Beklentiler ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyine uyum sa\u011flar; reel \u00fccretler dengeye gelir ve toplam arz e\u011frisi <strong data-start=\"2454\" data-end=\"2463\">dikey<\/strong> h\u00e2le gelir.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2477\" data-end=\"2618\">Bu durum, k\u0131sa d\u00f6nemde para politikas\u0131n\u0131n etkin olabilece\u011fini ancak uzun d\u00f6nemde \u00fcretim \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 bir etkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<hr data-start=\"2620\" data-end=\"2623\" \/>\n<h3 data-start=\"2625\" data-end=\"2697\"><strong data-start=\"2629\" data-end=\"2697\">4. Kat\u0131 \u00dccret Modeli ile Alternatif Modellerin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2699\" data-end=\"2865\">Kat\u0131 \u00fccret modeli, toplam arz\u0131n pozitif e\u011fimli olmas\u0131n\u0131 <strong data-start=\"2755\" data-end=\"2790\">emek piyasas\u0131ndaki aksakl\u0131klara<\/strong> ba\u011flar. Ancak farkl\u0131 modeller, bu mekanizmay\u0131 farkl\u0131 bi\u00e7imlerde a\u00e7\u0131klar:<\/p>\n<ul data-start=\"2867\" data-end=\"3305\">\n<li data-start=\"2867\" data-end=\"2993\">\n<p data-start=\"2869\" data-end=\"2993\"><strong data-start=\"2869\" data-end=\"2893\">\u0130\u015f\u00e7i Yan\u0131lma Modeli:<\/strong> \u0130\u015f\u00e7iler, fiyat de\u011fi\u015fikliklerini do\u011fru alg\u0131layamaz; reel \u00fccret de\u011fi\u015fimlerini yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2994\" data-end=\"3160\">\n<p data-start=\"2996\" data-end=\"3160\"><strong data-start=\"2996\" data-end=\"3021\">Firma Yan\u0131lma Modeli:<\/strong> Firmalar, genel fiyat d\u00fczeyindeki de\u011fi\u015fiklikleri kendi \u00fcr\u00fcnlerine \u00f6zg\u00fc fiyat de\u011fi\u015fiklikleri san\u0131r ve \u00fcretim kararlar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re verir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3161\" data-end=\"3305\">\n<p data-start=\"3163\" data-end=\"3305\"><strong data-start=\"3163\" data-end=\"3185\">Kat\u0131 Fiyat Modeli:<\/strong> \u00dccretler esnek olsa bile, firmalar men\u00fc maliyetleri veya s\u00f6zle\u015fme k\u0131s\u0131tlar\u0131 nedeniyle fiyatlar\u0131n\u0131 hemen de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3307\" data-end=\"3497\">Bu modellerin tamam\u0131, k\u0131sa d\u00f6nem toplam arz e\u011frisinin pozitif e\u011fimli olmas\u0131n\u0131 farkl\u0131 nedenlerle a\u00e7\u0131klasa da, <strong data-start=\"3416\" data-end=\"3437\">kat\u0131 \u00fccret modeli<\/strong> \u00f6zellikle emek piyasas\u0131n\u0131n yap\u0131sal \u00f6zelliklerine odaklan\u0131r.<\/p>\n<hr data-start=\"3499\" data-end=\"3502\" \/>\n<h3 data-start=\"3504\" data-end=\"3532\"><strong data-start=\"3508\" data-end=\"3532\">5. Politika Etkileri<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3534\" data-end=\"3662\">Kat\u0131 \u00fccret modelinin \u00f6nemli bir sonucu, <strong data-start=\"3574\" data-end=\"3627\">para ve maliye politikalar\u0131n\u0131n k\u0131sa d\u00f6nemde etkin<\/strong> olabilece\u011fini ortaya koymas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ul data-start=\"3664\" data-end=\"3983\">\n<li data-start=\"3664\" data-end=\"3825\">\n<p data-start=\"3666\" data-end=\"3825\"><strong data-start=\"3666\" data-end=\"3686\">Para Politikas\u0131:<\/strong> Beklenmedik bir parasal geni\u015fleme, fiyat d\u00fczeyini art\u0131rarak reel \u00fccretleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Firmalar daha fazla i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve \u00fcretim artar.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3826\" data-end=\"3983\">\n<p data-start=\"3828\" data-end=\"3983\"><strong data-start=\"3828\" data-end=\"3850\">Maliye Politikas\u0131:<\/strong> Kamu harcamalar\u0131ndaki art\u0131\u015f, talebi art\u0131rarak fiyat d\u00fczeyini y\u00fckseltir. Ayn\u0131 mekanizma ile istihdam ve \u00fcretim ge\u00e7ici olarak artar.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3985\" data-end=\"4163\">Ancak uzun d\u00f6nemde \u00fccretler ve beklentiler fiyat d\u00fczeyine uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu politikalar\u0131n \u00fcretim \u00fczerindeki etkisi kaybolur ve sadece fiyatlar \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 etki b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<hr data-start=\"4165\" data-end=\"4168\" \/>\n<h3 data-start=\"4170\" data-end=\"4222\"><strong data-start=\"4174\" data-end=\"4222\">6. T\u00fcrkiye Ekonomisi A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirme<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"4224\" data-end=\"4358\">T\u00fcrkiye gibi <strong data-start=\"4237\" data-end=\"4291\">y\u00fcksek enflasyon ve dalgal\u0131 beklenti dinamiklerine<\/strong> sahip ekonomilerde kat\u0131 \u00fccret modeli \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n<ul data-start=\"4359\" data-end=\"4727\">\n<li data-start=\"4359\" data-end=\"4460\">\n<p data-start=\"4361\" data-end=\"4460\">Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinin uzun vadeli olmas\u0131, \u00fccretlerin fiyat \u015foklar\u0131na kar\u015f\u0131 uyumunu geciktirir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4461\" data-end=\"4579\">\n<p data-start=\"4463\" data-end=\"4579\">Beklenmeyen enflasyon d\u00f6nemlerinde reel \u00fccretler h\u0131zla d\u00fc\u015fer ve firmalar ge\u00e7ici olarak daha fazla istihdam sa\u011flar.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4580\" data-end=\"4727\">\n<p data-start=\"4582\" data-end=\"4727\">Ancak y\u00fcksek oynakl\u0131k, hem i\u015f\u00e7i beklentilerini hem de s\u00f6zle\u015fme dinamiklerini bozarak modelin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mekanizman\u0131n zay\u0131flamas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4729\" data-end=\"5007\">T\u00fcrkiye\u2019de son y\u0131llarda enflasyon beklentilerinin s\u00fcrekli yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc revize edilmesi, kat\u0131 \u00fccret modelinin k\u0131sa d\u00f6nem etkilerini s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f olsa da, <strong data-start=\"4880\" data-end=\"4942\">toplu s\u00f6zle\u015fmelerin ve nominal \u00fccretlerin yap\u0131sal kat\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong> h\u00e2l\u00e2 arz ve istihdam dinamiklerini g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde etkilemektedir.<\/p>\n<hr data-start=\"5009\" data-end=\"5012\" \/>\n<h3 data-start=\"5014\" data-end=\"5030\"><strong data-start=\"5018\" data-end=\"5030\">7. Sonu\u00e7<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"5032\" data-end=\"5281\">Kat\u0131 \u00fccret modeli, toplam arz\u0131n beklentilerle ili\u015fkisini a\u00e7\u0131klayan \u00f6nemli bir yeni Keynesyen yakla\u015f\u0131md\u0131r. Model, k\u0131sa d\u00f6nemde \u00fccretlerin yap\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle fiyat de\u011fi\u015fikliklerinin reel \u00fccretleri, istihdam\u0131 ve \u00fcretimi etkiledi\u011fini ortaya koyar.<\/p>\n<ul data-start=\"5283\" data-end=\"5567\">\n<li data-start=\"5283\" data-end=\"5358\">\n<p data-start=\"5285\" data-end=\"5358\"><strong data-start=\"5285\" data-end=\"5302\">K\u0131sa d\u00f6nemde:<\/strong> Beklenmeyen fiyat de\u011fi\u015fimleri \u00fcretim hacmini etkiler.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5359\" data-end=\"5466\">\n<p data-start=\"5361\" data-end=\"5466\"><strong data-start=\"5361\" data-end=\"5378\">Uzun d\u00f6nemde:<\/strong> \u00dccretler fiyatlara uyum sa\u011flar, reel \u00fccretler dengeye gelir ve toplam arz dikeyle\u015fir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5467\" data-end=\"5567\">\n<p data-start=\"5469\" data-end=\"5567\"><strong data-start=\"5469\" data-end=\"5492\">Politika a\u00e7\u0131s\u0131ndan:<\/strong> Para ve maliye politikalar\u0131 k\u0131sa d\u00f6nemde etkin, uzun d\u00f6nemde etkisizdir.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"5569\" data-end=\"5901\">Bu \u00e7er\u00e7evede kat\u0131 \u00fccret modeli, beklentilerin ve emek piyasas\u0131 k\u0131s\u0131tlar\u0131n\u0131n makroekonomik dalgalanmalar \u00fczerindeki rol\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teorik zemin sa\u011flar. T\u00fcrkiye gibi \u00fccretlerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleriyle belirlendi\u011fi ekonomilerde, k\u0131sa d\u00f6nem arz dinamiklerini anlamada h\u00e2l\u00e2 g\u00fcncelli\u011fini koruyan bir modeldir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toplam arz\u0131 bekleyi\u015fler ile ili\u015fkilendiren model, kat\u0131 yap\u0131\u015fkan \u00fccret modelidir. Yeni keynesyen modelin kurucular\u0131ndan Stanley Fisher taraf\u0131ndan 1977 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilen kat\u0131 \u00fccret modelinde, nominal \u00fccretin i\u015f\u00e7ilerle firmalar aras\u0131nda imzalanan toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde belirlendi\u011fi ve s\u00f6zle\u015fme d\u00f6nemi boyunca ( 2-3 y\u0131l ) sabit oldu\u011fu noktas\u0131ndan hareket edilir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, kat\u0131 \u00fccret modelinde nominal \u00fccretin de\u011fi\u015fen<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":4744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[483,426,433],"class_list":{"0":"post-4741","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-neokeynesyen-iktisat","10":"tag-ucretler","11":"tag-yapiskan-ucretler"},"better_featured_image":{"id":4744,"alt_text":"Yap\u0131\u015fkan \u00dccretler Nedir","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1024,"height":819,"file":"2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli.png","filesize":28454,"sizes":{"medium":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-300x240.png","width":300,"height":240,"mime-type":"image\/png","filesize":7961,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-300x240.png"},"thumbnail":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-150x150.png","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/png","filesize":3996,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-150x150.png"},"medium_large":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-768x614.png","width":768,"height":614,"mime-type":"image\/png","filesize":28797,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-768x614.png"},"bunyad-small":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-150x120.png","width":150,"height":120,"mime-type":"image\/png","filesize":3288,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-150x120.png"},"bunyad-medium":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-450x360.png","width":450,"height":360,"mime-type":"image\/png","filesize":14059,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-450x360.png"},"bunyad-768":{"file":"Yapiskan-Ucretler-Modeli-768x614.png","width":768,"height":614,"mime-type":"image\/png","filesize":28797,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli-768x614.png"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4741,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Yapiskan-Ucretler-Modeli.png"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4741"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5585,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741\/revisions\/5585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}