{"id":4865,"date":"2023-10-06T14:25:53","date_gmt":"2023-10-06T11:25:53","guid":{"rendered":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/?p=4865"},"modified":"2025-08-18T18:09:18","modified_gmt":"2025-08-18T15:09:18","slug":"phillips-egrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/phillips-egrisi\/","title":{"rendered":"Phillips E\u011frisi"},"content":{"rendered":"

Enflasyon ve has\u0131la d\u00fczeyi aras\u0131ndaki ili\u015fki, dinamik toplam arz – dinamik toplam talep analizi yerine Phillips e\u011frisi analizi yard\u0131m\u0131yla da incelenebilir. 1926 y\u0131l\u0131nda Amerikal\u0131 iktisat\u00e7\u0131 Irving Fisher ve daha sonra 1958 y\u0131l\u0131nda Avusturalyal\u0131 iktisat\u00e7\u0131 A.W.Phillips taraf\u0131ndan enflasyon ile has\u0131la – istihdam d\u00fczeyi aras\u0131ndaki ili\u015fki incelenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019de 1861 – 1957 d\u00f6neminde i\u015fsizlikle nominal \u00fccret haddindeki<\/a> de\u011fi\u015fmeler aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki oldu\u011funu ara\u015ft\u0131ran Phillips, s\u00f6z konusu d\u00f6nemde i\u015fsizlik haddi ile nominal \u00fccret b\u00fcy\u00fcme haddi aras\u0131nda ters y\u00f6nl\u00fc bir ili\u015fki oldu\u011fu ( i\u015fsizlik haddi azal\u0131nca nominal \u00fccret b\u00fcy\u00fcme haddinin artt\u0131\u011f\u0131, i\u015fsizlik haddi art\u0131nca nominal \u00fccret b\u00fcy\u00fcme haddinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ) ve i\u015fsizlik haddi y\u00fczde 5.5 olunca \u00fccret enflasyon haddinin s\u0131f\u0131r oldu\u011fu sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zleyen y\u0131llarda Phillips \u2019in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu sonu\u00e7, enflasyon \u00fccret haddindeki art\u0131\u015flardan etkilendi\u011fi hesaba kat\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131daki grafikte g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"Philips<\/p>\n

Grafikte yer alan Phillips e\u011frisi denilen negatif e\u011fimli e\u011fri, i\u015fsizlik haddi<\/a> ile enflasyon haddi aras\u0131nda bir de\u011fi\u015f – toku\u015f oldu\u011funu ve dolay\u0131s\u0131yla da h\u00fck\u00fcmetlerin daha y\u00fcksek bir i\u015fsizlik haddi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda enflasyon haddini d\u00fc\u015f\u00fcrmek ( A ==> B ) veya tam tersini yapmak ( daha y\u00fcksek bir enflasyon haddi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015fsizlik haddini d\u00fc\u015f\u00fcrmek ( B ==> A ), imkan\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 ifade eder. Phillips e\u011frisi denklemi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir;<\/p>\n

\u03c0 = -y(U – Un)<\/em><\/p>\n

Phillips e\u011frisi 1960\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren ba\u015fta Milton Friedman olmak \u00fczere baz\u0131 iktisat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan sert\u00e7e ele\u015ftirilmi\u015ftir. Bu ele\u015ftirilerin y\u00f6neldi\u011fi nokta ise, Phillips e\u011frisinde i\u015fsizlikle \u00fccret – fiyat enflasyonu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin nominal \u00fccret \u00fczerinden kurulmu\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla da emek arz\u0131n\u0131n nominal \u00fccretin bir fonksiyonu oldu\u011funun kabul edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Genel Teoride de benimsenen bu yakla\u015f\u0131m\u0131n yetersizli\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131nca, iktisat\u00e7\u0131lar emek arz\u0131n\u0131n reel \u00fccretin bir fonksiyonu oldu\u011funu, fakat ger\u00e7ekle\u015fen fiyat d\u00fczeyi konusunda tam bilgiye sahip olmayan i\u015f\u00e7ilerin beklenen fiyat \u00fczerinden emek arz ettiklerini kabul etmi\u015flerdir: Ls= f(W\/Pe) Bu yakla\u015f\u0131m alt\u0131nda Phillips e\u011frisinin matematiksel bi\u00e7imi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir;<\/p>\n

\"Philips<\/p>\n

\u0130ki denklem aras\u0131ndaki fark, analize fiyat bekleyi\u015flerinin sokulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle son denklemin i\u00e7erdi\u011fi Phillips e\u011frisine \u2018bekleyi\u015flerin dahil edildi\u011fi Phillips e\u011frisi\u2019<\/em><\/strong> denir.<\/p>\n

Bekleyi\u015flerin dahil edildi\u011fi Phillips e\u011frisi denkleminde ger\u00e7ekle\u015fen enflasyon haddi beklenen enflasyon haddinden b\u00fcy\u00fck oldu\u011funda, i\u015fsizlik haddi do\u011fal i\u015fsizlik haddinden k\u00fc\u00e7\u00fck olur:<\/p>\n

\"Philips\"<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ger\u00e7ekle\u015fen enflasyon haddi beklenen enflasyon haddinden k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funda, i\u015fsizlik haddi do\u011fal i\u015fsizlik haddinden b\u00fcy\u00fck olur:<\/p>\n

\"Philps<\/p>\n

Her alternatif beklenen enflasyon haddine tekab\u00fcl eden farkl\u0131 bir Phillips e\u011frisi oldu\u011fundan, beklenen enflasyon haddini ger\u00e7ekle\u015fen enflasyon haddine e\u015fit k\u0131lan ve dolay\u0131s\u0131yla da i\u015fsizlik haddini do\u011fal i\u015fsizlik haddine e\u015fit olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ;<\/p>\n

\"Philips<\/p>\n

\u00e7ok say\u0131da enflasyon haddi vard\u0131r. Her alternatif enflasyon haddinde ;<\/p>\n

\"Philips<\/p>\n

olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan enflasyon hadlerinin geometrik yerine, \u2018uzun d\u00f6nem Phillips e\u011frisi\u2019 <\/em><\/strong>denir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k beklenen enflasyon haddinin ger\u00e7ekle\u015fen enflasyon haddinden farkl\u0131 oldu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla da i\u015fsizlik haddinin do\u011fal i\u015fsizlik haddine e\u015fit olmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n

\"Philips<\/p>\n

noktalar\u0131n geometrik yerine \u2018k\u0131sa d\u00f6nem Phillips e\u011frisi\u2019 <\/em><\/strong>denir. K\u0131sa d\u00f6nem Phillips e\u011frisi, k\u0131sa d\u00f6nemde enflasyon haddi ile i\u015fsizlik haddi aras\u0131ndaki bir de\u011fi\u015f – toku\u015fun\u00a0 oldu\u011funu, orijinal Phillips e\u011frisinin k\u0131sa d\u00f6nemde ge\u00e7erli oldu\u011funu ifade eder.<\/p>\n

Phillips e\u011frisi tart\u0131\u015fmalar\u0131, iktisat literat\u00fcr\u00fcnde \u00f6zellikle 1970\u2019lerden sonra b\u00fcy\u00fck bir k\u0131r\u0131lma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. 1960\u2019lar\u0131n ortalar\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkenin uygulad\u0131\u011f\u0131 geni\u015fletici maliye ve para politikalar\u0131, k\u0131sa vadede i\u015fsizli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ancak enflasyon oranlar\u0131n\u0131 kal\u0131c\u0131 olarak y\u00fckseltmi\u015ftir. Bu durum, Phillips e\u011frisinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc k\u0131sa d\u00f6nemli enflasyon\u2013i\u015fsizlik de\u011fi\u015f toku\u015funun politika yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in cazip g\u00f6r\u00fcnmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda ya\u015fanan stagflasyon (y\u00fcksek i\u015fsizlik ve y\u00fcksek enflasyonun ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fclmesi) deneyimi, orijinal Phillips e\u011frisinin tek ba\u015f\u0131na ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

Bu noktada Milton Friedman ve Edmund Phelps\u2019in katk\u0131lar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Her iki iktisat\u00e7\u0131 da i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n do\u011fal bir d\u00fczeyi oldu\u011funu, bu d\u00fczeyin alt\u0131nda kal\u0131c\u0131 olarak i\u015fsizli\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclemeyece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Do\u011fal i\u015fsizlik oran\u0131 kavram\u0131, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n yap\u0131sal \u00f6zelliklerinden kaynaklanan i\u015fsizlik d\u00fczeyini temsil eder. Yani i\u015fg\u00fcc\u00fc devri, beceri uyumsuzluklar\u0131 ve friksiyonel nedenlerle her zaman belirli bir d\u00fczeyde i\u015fsizlik vard\u0131r. Friedman\u2019a g\u00f6re geni\u015fletici politikalarla i\u015fsizli\u011fi do\u011fal oran\u0131n alt\u0131na \u00e7ekme giri\u015fimleri, yaln\u0131zca k\u0131sa vadede ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir; uzun vadede ise enflasyonu h\u0131zland\u0131rmaktan ba\u015fka bir sonu\u00e7 do\u011furmaz.<\/p>\n

Beklentilerin dahil edildi\u011fi Phillips e\u011frisi bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler ve firmalar fiyat beklentilerini mevcut bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda rasyonel veya uyarlay\u0131c\u0131 bi\u00e7imde olu\u015fturur. E\u011fer h\u00fck\u00fcmet para arz\u0131n\u0131 art\u0131rarak talebi canland\u0131r\u0131rsa, ba\u015flang\u0131\u00e7ta fiyatlar y\u00fckselmeden \u00f6nce reel \u00fccretler d\u00fc\u015fer ve istihdam artar. Ancak i\u015f\u00e7iler fiyat d\u00fczeyindeki art\u0131\u015f\u0131 fark ettiklerinde, reel \u00fccretlerini eski seviyesine \u00e7\u0131karmak i\u00e7in daha y\u00fcksek nominal \u00fccret talep eder. Bu durumda i\u015fsizlik yeniden do\u011fal oran\u0131na d\u00f6ner, fakat enflasyon daha y\u00fcksek bir d\u00fczeyde kal\u0131c\u0131 hale gelir. Bu mekanizma, uzun d\u00f6nemde Phillips e\u011frisinin dikey olmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

Uzun d\u00f6nem Phillips e\u011frisi dikeydir \u00e7\u00fcnk\u00fc enflasyonun hangi d\u00fczeyde olursa olsun i\u015fsizlik do\u011fal oran etraf\u0131nda dalgalan\u0131r. Bu sonu\u00e7, politika yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli bir ders niteli\u011findedir: uzun vadede enflasyon ile i\u015fsizlik aras\u0131nda kal\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015f-toku\u015f yoktur. Bu nedenle enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fck tutmak i\u00e7in i\u015fsizli\u011fi kal\u0131c\u0131 olarak art\u0131rmaya gerek yoktur; as\u0131l mesele beklentilerin y\u00f6netilmesi ve fiyat istikrar\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

1970\u2019lerden sonra rasyonel beklentiler devrimi, Phillips e\u011frisi analizine yeni bir boyut kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Robert Lucas ve yeni klasik iktisat\u00e7\u0131lar, i\u015f\u00e7ilerin ve firmalar\u0131n beklentilerinin rasyonel oldu\u011funu, yani t\u00fcm mevcut bilgileri kullanarak do\u011fru tahminlerde bulunduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu yakla\u015f\u0131m alt\u0131nda sistematik para ve maliye politikalar\u0131n\u0131n reel de\u011fi\u015fkenler \u00fczerinde etkili olmayaca\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece beklenmedik politika \u015foklar\u0131 k\u0131sa vadede i\u015fsizlik ve \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fczerinde ge\u00e7ici etkiler yaratabilir. Bu yakla\u015f\u0131m, Phillips e\u011frisini politika analizlerinde daha da tart\u0131\u015fmal\u0131 hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Daha yak\u0131n d\u00f6nemde, Yeni Keynesyen iktisat\u00e7\u0131lar Phillips e\u011frisini mikro temellere dayand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Fiyat ve \u00fccret kat\u0131l\u0131klar\u0131, eksik rekabet ve bilgi asimetrileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak t\u00fcretilen Yeni Keynesyen Phillips e\u011frisi, enflasyonun hem beklenen enflasyona hem de \u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrer. Bu form\u00fclasyon, merkez bankalar\u0131n\u0131n enflasyon hedeflemesi stratejilerinin teorik dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n

Ampirik d\u00fczeyde Phillips e\u011frisi tart\u0131\u015fmalar\u0131 halen devam etmektedir. 1990\u2019lardan itibaren bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f ekonomide enflasyon oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine ra\u011fmen i\u015fsizlikte b\u00fcy\u00fck bir azalma g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, bu da Phillips e\u011frisinin e\u011fiminin zamanla daha yatay hale geldi\u011fi yorumlar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcreselle\u015fme, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasalar\u0131ndaki esneklik, teknolojik geli\u015fmeler ve merkez bankalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc enflasyon hedefleme politikalar\u0131, enflasyon\u2013i\u015fsizlik ili\u015fkisinin zay\u0131flamas\u0131nda rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 2008 k\u00fcresel finans krizinden sonra d\u00fc\u015f\u00fck faiz politikalar\u0131 ve parasal geni\u015flemeler uygulanmas\u0131na ra\u011fmen enflasyon oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck kalmas\u0131, Phillips e\u011frisinin ge\u00e7erlili\u011fi konusunda yeni tart\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak Phillips e\u011frisi, makroekonomik d\u00fc\u015f\u00fcncenin merkezinde yer alan \u00f6nemli bir ara\u00e7 olmaya devam etmektedir. Orijinal haliyle enflasyon ile i\u015fsizlik aras\u0131nda basit bir ters ili\u015fki oldu\u011funu ileri s\u00fcrse de, beklentilerin dahil edilmesi, rasyonel beklentiler yakla\u015f\u0131m\u0131 ve yeni Keynesyen modeller, bu ili\u015fkinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Bug\u00fcn gelinen noktada, k\u0131sa d\u00f6nemde enflasyon ile i\u015fsizlik aras\u0131nda bir de\u011fi\u015f-toku\u015f olabilece\u011fi, ancak uzun d\u00f6nemde do\u011fal i\u015fsizlik oran\u0131 etraf\u0131nda bir dengeye d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kabul edilmektedir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, para politikas\u0131n\u0131n nihai amac\u0131n\u0131n fiyat istikrar\u0131 oldu\u011funu teyit ederken, ayn\u0131 zamanda i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 reformlar\u0131n\u0131n do\u011fal i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrerek b\u00fcy\u00fcme ve istihdam \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 etkiler yaratabilece\u011fini de g\u00f6stermektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Enflasyon ve has\u0131la d\u00fczeyi aras\u0131ndaki ili\u015fki, dinamik toplam arz – dinamik toplam talep analizi yerine Phillips e\u011frisi analizi yard\u0131m\u0131yla da incelenebilir. 1926 y\u0131l\u0131nda Amerikal\u0131 iktisat\u00e7\u0131 Irving Fisher ve daha sonra 1958 y\u0131l\u0131nda Avusturalyal\u0131 iktisat\u00e7\u0131 A.W.Phillips taraf\u0131ndan enflasyon ile has\u0131la – istihdam d\u00fczeyi aras\u0131ndaki ili\u015fki incelenmi\u015ftir. \u0130ngiltere\u2019de 1861 – 1957 d\u00f6neminde i\u015fsizlikle nominal \u00fccret haddindeki de\u011fi\u015fmeler<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":4866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,47],"tags":[204,249,456],"class_list":{"0":"post-4865","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jeoekonomik-makro-veriler","8":"category-makro-ekonomik-analizler","9":"tag-enflasyon","10":"tag-gayri-safi-yurtici-hasila","11":"tag-william-phillips"},"better_featured_image":{"id":4866,"alt_text":"Philips E\u011frisi Nedir","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":353,"height":280,"file":"2023\/10\/Philips-Egrisi.jpg","filesize":7829,"sizes":{"medium":{"file":"Philips-Egrisi-300x238.jpg","width":300,"height":238,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":3340,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Philips-Egrisi-300x238.jpg"},"thumbnail":{"file":"Philips-Egrisi-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":1597,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Philips-Egrisi-150x150.jpg"},"bunyad-small":{"file":"Philips-Egrisi-150x119.jpg","width":150,"height":119,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":1396,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Philips-Egrisi-150x119.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":4865,"source_url":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Philips-Egrisi.jpg"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4865"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5568,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4865\/revisions\/5568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datakapital.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}