Anonim \u015eirketlerde temsil yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 konusunu hukuki a\u00e7\u0131dan tahlil etmek i\u00e7in \u00f6nce y\u00f6netim organ\u0131n\u0131 tespit etmemiz gerekir. Anonim \u015firketler y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan y\u00f6netilir ve temsil edilir (TTK m. 365).T\u00fczel ki\u015finin temsil edilmesi, kendisinin fiziki bir varl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, organlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Burada Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda d\u00fczenlenen temsil yetkisi de\u011fil, kanuni bir temsil yetkisi vard\u0131r. Anonim \u015firket, kanuna g\u00f6re tacir oldu\u011fundan i\u015flemlerini imza ile yapmak zorundad\u0131r. \u0130mzay\u0131 y\u00f6netim kurulu atacakt\u0131r.<\/p>\n
Y\u00f6netim kurulunun temsil yetkisini bizzat kullanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi bu yetkiyi bir murahhas \u00fcyeye veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye devretmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7ift imza<\/strong> kural\u0131, y\u00f6netim kurulunun \u015firketi temsil etmesi i\u00e7in kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f kurald\u0131r (TTK m. 370). Bu kural\u0131n aksi esas s\u00f6zle\u015fme ile belirlenebilir. \u015eirketin daha az veya daha fazla say\u0131da y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi taraf\u0131ndan temsil edilebilece\u011fi esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenebilir. Kural\u0131n ikinci istisnas\u0131, y\u00f6netim kurulunun tek bir \u00fcyeden olu\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Y\u00f6netim kurulunun temsil yetkisi devredildi ise bu yetkinin kimlere devredildi\u011fi, tek imza ile mi \u00e7ift imza ile mi temsile yetkili olduklar\u0131 tescil ve ilan edilir. \u00c7ift imza kural\u0131na dair bu devir bir y\u00f6netim kurulu karar\u0131yla belirlenir. Temsile yetkili \u00fcyelerin imzalar\u0131 (imza sirk\u00fcleri) noterde tasdik edilir.<\/p>\n Kapsam ve S\u0131n\u0131rlar<\/strong><\/p>\n T\u00fczel ki\u015finin temsil edilmes<\/a>i, kendisinin fiziki bir varl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, organlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Burada Bor\u00e7lar Kanunu madde 40 ve devam\u0131nda d\u00fczenlenen temsil yetkisi de\u011fil, kanuni bir temsil yetkisi vard\u0131r. Eski kanunda var olan, \u015firketin ama\u00e7 ve konusu haricindeki i\u015flemleri yok h\u00fckm\u00fcnde sayan ultra vires ilkesi terk edildi\u011finden konu s\u0131n\u0131rlamas\u0131na tabi olunmayacakt\u0131r. \u0130\u015fletme konusu d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flemler de \u015firketi ba\u011flar (m. 371\/2).<\/p>\n Kanundaki istisnalar haricinde y\u00f6netim kurulunun \u015firketi temsil yetkisi s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. Bu \u015fekilde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer korunmu\u015f olur. \u0130stisnalar\u0131 a\u015fan s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar ticaret siciline tescil edilse dahi iyiniyetli[1]<\/sup><\/a> \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri ba\u011flamaz. Fakat \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin bunu bildi\u011fi ispatlan\u0131rsa onlar da s\u0131n\u0131rlaman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na katlanacakt\u0131r. \u0130mza yetkisinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan en s\u0131k rastlanan iki husus \u00e7ift imza kural\u0131<\/strong><\/a> (yetkinin birlikte kullan\u0131lmas\u0131) ve i\u015flemleri \u015fube ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmad\u0131r<\/strong> (m. 371\/3). Bu ikisi haricinde s\u0131n\u0131rlama getirilebilir fakat \u015firketle i\u015flem yapan iyiniyetli ki\u015filer i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fildir. \u015eirketi temsil eden y\u00f6netim kurulunun, \u015firketin \/ t\u00fczel ki\u015fili\u011fin bir organ\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde ilgili ki\u015filerin \u015firket a\u00e7\u0131s\u0131ndan adeta t\u00fczel ki\u015finin par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu kabul edilir. Dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n artmas\u0131, asli yetkinin kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla uyu\u015fmayacakt\u0131r.<\/p>\n Yap\u0131lan i\u015flemin esas s\u00f6zle\u015fmeye veya genel kurul karar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 halinde i\u015flemin ge\u00e7ersizli\u011fi iyi niyet sahibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclemez (m. 371\/4). Zira bunlar i\u00e7 i\u015fleyi\u015f ile ilgilidir.<\/p>\n TTK m. 371\/5 uyar\u0131nca temsile yetkili olanlar\u0131n g\u00f6revlerini yerine getirdikleri esnada i\u015fledikleri haks\u0131z fiillerden \u015firket sorumlu olacakt\u0131r.<\/p>\n Madde 371\/6\u2019ya g\u00f6re \u015firketin tek pay sahibi<\/strong> varsa, bu pay sahibi ile \u015firket aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fmenin yap\u0131lmas\u0131 yaz\u0131l\u0131 ge\u00e7erlilik \u015fekline tabidir. Bu \u015fart piyasa ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re g\u00fcnl\u00fck ve \u00f6nemsiz say\u0131lan i\u015flerde uygulanmaz.<\/p>\n Madde 371\/7 h\u00fckm\u00fc, temsile yetkili y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki temsilcileri d\u00fczenler. Bir y\u00f6netim kurulu karar\u0131 ile temsil yetkisi olmayan y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri veya \u015firkete hizmet akdi ile ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkiye sahip ticari vekil veya tacir yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak atanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu yetkilendirme madde 367\u2019de belirtilen i\u00e7 y\u00f6nergeye g\u00f6re<\/strong> tescil ve ilan edilir. Sadece i\u00e7 y\u00f6nerge \u00e7\u0131kar\u0131larak temsil yetkisi verilemez. Yetkilendirilen ki\u015filer ticari vekil \/ tacir yard\u0131mc\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131 i\u00e7in Bor\u00e7lar Kanununun ilgili maddelerine gitmek gerekecektir. Temsil yetkisi verilen ki\u015filerin \u015firkete ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere verdikleri zararlardan y\u00f6netim kurulu m\u00fcteselsilen sorumlu olacakt\u0131r.<\/p>\n Kanunun 373. maddesi, temsile yetkili ki\u015filerin tescil edilmesi kural\u0131n\u0131 koyar. Bu ki\u015filerin atanmalar\u0131na ili\u015fkin sakatl\u0131klar ancak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin bu sakatl\u0131\u011f\u0131 bildi\u011fi durumda m\u00fcmk\u00fcn olabilir. 375. maddenin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n d bendi ise imza yetkisine sahip olanlar\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131n\u0131n y\u00f6netim kurulunun vazge\u00e7ilmez ve devredilmez bir yetkisi oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Bu yetki tek ba\u015f\u0131na murahhas \u00fcye veya bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye devredilemez.<\/p>\n \u0130mza yetkisine sahip ki\u015filerin kim oldu\u011fu tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu ifadeyi yaln\u0131zca \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiler olarak dar yorumlayanlar bulundu\u011fu gibi \u015firketin i\u015flemlerinde imza atmaya yetkili olan ki\u015fileri kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ifadeyi geni\u015f yorumlamak gerekti\u011fini s\u00f6yleyen g\u00f6r\u00fc\u015fler de mevcuttur.<\/p>\n Son olarak y\u00f6netim kurulu, kanuna dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131 devirlerde temsilciyi se\u00e7mede gerekli \u00f6zenin g\u00f6sterilmesi durumunda bu ki\u015filerin fiillerinden sorumlu olmayacaklard\u0131r (m.553\/2).<\/p>\n