Datakapital, Borsa İstanbul odaklı alternatif veri ve analiz katmanını; kurumların kendi karar alma süreçlerine, veri yönetişimine ve operasyonel gerçekliğine uyarlayabilmek için Özelleştirilmiş Çözümler kapsamını sunar. Bu kapsam, standart ürün deneyimini bozmadan; kurumunuza özel veri kapsamı, metrik tanımı, raporlama dili, yetkilendirme modeli ve entegrasyon gereksinimleri etrafında, ölçülebilir ve izlenebilir bir uygulama çerçevesi oluşturmayı hedefler. Buradaki yaklaşımımız “tek seferlik rapor” üretmek değil; kurumun ihtiyaç duyduğu analitik çıktıları sürdürülebilir biçimde üretebilen, sürümlenebilir ve denetlenebilir bir analitik sistem kurgulamaktır.
Özelleştirilmiş çözümler genellikle üç problem tipinde anlam kazanır: Kurumun takip ettiği varlık evreni veya içerik evreni standart kapsamların dışındadır ve net bir kapsam tanımı gerekir. Kurumsal karar süreçlerinde hazır metrikler yeterli değildir; risk dili, araştırma yöntemi veya iç standartlar nedeniyle metrikler yeniden tanımlanmalıdır. Analiz çıktısı yalnızca bir arayüz ekranı değildir; iç sistemlere aktarım, veri hattı kuralları, rol bazlı erişim ve raporlama standardizasyonu gerekir. Datakapital, bu üç başlığı tek bir çerçevede ele alarak özelleştirmeyi “yapılandırılabilir bir ürün katmanı” gibi tasarlamayı amaçlar.
Kuruma özel kapsam tanımı
Özelleştirilmiş çalışmaların ilk adımı, kurumun ihtiyaç duyduğu kapsamın ölçülebilir biçimde tanımlanmasıdır. Bu kapsam; takip edilen ticker listeleri, sektör kümeleri, tematik sepetler, kurumsal hesap listeleri, belirli içerik kategorileri veya zaman pencereleri gibi bileşenlerden oluşabilir. Kapsam doğru tanımlanmadığında analiz kalitesi kadar operasyonel maliyet de hızla artar. Bu nedenle Datakapital, “kapsam = veri + kural seti” yaklaşımıyla ilerler: Hangi verinin dahil olduğu, hangi filtrelerin uygulandığı, hangi eşiklerin “anlamlı sinyal” sayıldığı ve hangi çıktının hedeflendiği açıkça dokümante edilir.
Bu dokümantasyon, kurum içinde farklı ekiplerin aynı kavramları aynı şekilde kullanmasını sağlar. Örneğin “ilgi” veya “etki” gibi kavramlar kurumdan kuruma farklı yorumlanabilir; bir kurum yalnızca belirli kaynakları dikkate almak isterken, bir diğeri daha geniş bir kaynak havuzunu tercih edebilir. Bu tür farklılıklar, kuruma özel kapsam tanımıyla yönetilir ve sürüm kontrolü mantığıyla takip edilir.
Kuruma özel metrik ve skor tasarımı
Alternatif veri, yalnızca ham veri değildir; değer üretim noktası, ham verinin kurumun karar çerçevesine uygun metriklere dönüştürülmesidir. Datakapital’in özelleştirilmiş çözümlerinde, kurumun ihtiyaçlarına göre metrik seti ve skor mantığı tasarlanabilir. Bu tasarım, “tek bir sayı üretmek” yerine bir metrik ailesi yaklaşımıyla ilerler: Hangi metrik neyi ölçer, hangi senaryoda yanıltıcı olabilir, hangi eşikler aksiyon doğurur ve hangi rapor formatına bağlanır.
Bu çerçevede yapılabilecek özelleştirmelere örnekler şunlardır: Belirli içerik türlerinin (grafik içerik, haber formatı, kısa yorum, uzun analiz) ayrı ağırlıklandırılması; kurumun risk hassasiyeti nedeniyle belirli etkileşim türlerine farklı katsayı uygulanması; kurumun izlediği sepetlerde (sektör/tema) ayrı eşiklerin tanımlanması; metriklerin günlük, haftalık ve aylık zaman ölçeklerinde farklı rapor diline dönüştürülmesi.
Bu aşamada temel prensip, metriklerin “güzel görünmesi” değil; denetlenebilir ve tekrarlanabilir olmasıdır. Bu nedenle metrik tanımlarının her biri; veri kaynağı, hesaplama kuralı ve sınır durumlarıyla birlikte kayıt altına alınır.
Entegrasyon ve veri aktarım katmanı
Kurumlar çoğu zaman analiz çıktısını yalnızca bir web arayüzünde tüketmez. Çıktının farklı sistemlere aktarılması, iç raporlama akışına bağlanması veya belirli tetikleyicilerle izleme süreçlerine dahil edilmesi gerekir. Özelleştirilmiş çözümler kapsamında Datakapital’in portal deneyimi korunurken; kurumun ihtiyaç duyduğu entegrasyon katmanı ayrıca yapılandırılabilir.
Bu kapsamda tipik ihtiyaçlar şunlardır: Kurum içi BI araçlarına veri akışı, iç veri ambarına periyodik aktarım, kurumun kendi modelleriyle birlikte kullanılacak formatların hazırlanması, API üzerinden seçilmiş metrik setlerinin çekilmesi, belirli ekranların veya bileşenlerin kurum içi uygulamaya gömülmesi. Buradaki hedef, “veriyi paylaşmak”tan öte; kurumun operasyonel akışına uyumlu, kontrollü ve sürdürülebilir bir teslim mekanizması kurmaktır.
Rol bazlı erişim ve kurumsal kullanım
Kurumsal kullanımlarda erişim yönetimi kritik bir gereksinimdir. Özelleştirilmiş çözümler; rol bazlı erişim, kullanıcı grupları, veri kapsamı bazında yetkilendirme ve kurumsal kullanım senaryolarına göre görünürlük gibi ihtiyaçları dikkate alır. Amaç; farklı kullanıcı profillerine (yönetici, analist, araştırma ekibi, risk ekibi) aynı veriyi farklı seviyelerde ve farklı sunum biçimleriyle gösterebilmektir.
Bu yaklaşım, özellikle kuruma özel metriklerin kurum içinde yanlış yorumlanmasını veya yetkisiz paylaşımını azaltır. Örneğin yönetici ekranında üst seviye özet ve trendler ön plandayken, analist ekranında metodoloji detayı, filtreler ve kırılımlar daha görünür olabilir.
Metodoloji, doğrulama ve izlenebilirlik
Özelleştirilmiş çözümler, “ne üretildi?” sorusunun yanında “nasıl üretildi?” sorusunu da sistematik biçimde yanıtlamalıdır. Datakapital, metodoloji dokümantasyonunu özelleştirme çıktısının ayrılmaz parçası olarak ele alır. Bu doküman; veri kaynaklarının tanımı, filtreleme kuralları, metrik hesaplama mantıkları, sürüm notları ve değişiklik geçmişi gibi bileşenleri içerir.
Doğrulama yaklaşımı kurumun beklentisine göre değişebilir: Bazı kurumlar metriklerin geçmiş dönemdeki davranışını görüp tutarlılık arar; bazıları veri kapsamı değiştiğinde metriklerin nasıl etkilendiğini ölçmek ister. Bu nedenle özelleştirilmiş çözüm, çoğu durumda bir pilot dönem mantığıyla kurgulanır: Belirli bir süre boyunca metrikler izlenir, eşikler kalibre edilir, rapor dili kurumun karar alışkanlığına uyarlanır. Bu süreçte amaç “mükemmel metrik” üretmek değil; gerçek iş akışında anlamlı sinyal üretip üretmediğini test etmektir.
Üretimleşme, sürümleme ve operasyon
Kuruma özel bir çözüm tek seferlik teslimat olarak kaldığında değer üretimi sınırlı olur. Datakapital’in özelleştirilmiş çözümleri mümkün olan ölçüde üretimleşme ve sürümleme prensipleriyle ele alınır. Hangi bileşenin ne zaman güncellendiği, hangi değişikliğin hangi çıktıyı etkilediği ve bu değişikliklerin nasıl geri izlenebileceği net olmalıdır. Bu yaklaşım; kurum içi raporlamada tutarlılık sağlar, ekipler arası iletişim maliyetini azaltır ve zaman içinde ihtiyaçlar değiştiğinde çözümün kontrollü biçimde büyümesine imkan verir.
Özelleştirme kapsamı büyüdükçe operasyonel yönetim daha kritik hale gelir. Bu nedenle Datakapital, özelleştirilmiş çözümleri “belirlenmiş kapsam, ölçülebilir teslimat ve izlenebilir değişiklik yönetimi” çerçevesinde yürütür.
Tipik teslimatlar
Özelleştirilmiş çözümler kapsamında teslimatlar kurumun ihtiyacına göre değişmekle birlikte genellikle şu sınıflarda toplanır: Kuruma özel kapsam tanımı ve dokümantasyonu; kuruma özel metrik seti ve skor kartları; kurumsal raporlama formatları (yönetim özeti, analist ekranı, dönemsel rapor); entegrasyon ve veri aktarım mekanizması; erişim ve yetkilendirme modeli; pilot izleme ve kalibrasyon çıktıları. Her teslimat, “neyin çalıştığı” kadar “neyin kapsam dışında bırakıldığı”nı da açıkça belirtmelidir; çünkü kurumsal kullanımda belirsizlik, hatalı yorum riskini artırır.
İletişim ve başlangıç çerçevesi
Özelleştirilmiş bir çalışmanın verimli ilerlemesi için, ilk temasın net bir çerçeveyle başlaması gerekir: Kurumun hedeflediği kullanım senaryosu, takip edilen varlık/tema evreni, raporlama dili ve entegrasyon beklentisi. Datakapital, bu bilgileri kısa ve ölçülebilir bir briefe dönüştürerek ilerletmeyi hedefler. Bu sayede özelleştirme, belirsiz bir danışmanlık işine değil; tanımlı ve yönetilebilir bir ürünleştirme sürecine benzer şekilde yürür.